IBN AJRRUM VA IBN HISHOM AL-ANSORIY ASARLARIDA ISM KATEGORIYASINING TALQINI: TA’LIMIY VA GRAMMATIK YONDASHUVLAR QIYOSI

Аннотация

Ushbu maqolada arab nahv ilmining ikki muhim manbasi — Ibn Ajrrumning al-Ajurrumiyya matni va unga tayangan sharh an’anasi hamda Ibn Hishom al-Ansoriyning Qotradun-nada wa ball as-sada asarida ism kategoriyasining talqini tahlil qilinadi.

Tadqiqotda ismning belgilari, i‘rob bilan bog‘liqligi, ma‘rifa va nakira, mu‘rab va mabniy, sintaktik vazifalari hamda ularni o‘qitish usuli qiyoslangan. Natijalar shuni ko‘rsatadiki, Ajrumiya an’anasi boshlang‘ich ta’lim uchun qulay, ixcham va sodda modelni bersa, Qotradun-nada shu tayanchni chuqurlashtiradigan, dalil va tahlilga ko‘proq tayangan o‘rta bosqich grammatik manba sifatida namoyon bo‘ladi. Har ikki asar bir xil nahviy an’anaga mansub bo‘lsa-da, ism kategoriyasini yoritishdagi bayon darajasi, ichki tasnifi va metodik maqsadi bilan farqlanadi.