XAYRIDDIN SULTONNING “YALDO KECHASI” QISSASIDA TARIXIY XOTIRA VA MILLIY TAQDIR TALQINI
PDF (English)

Ключевые слова

tarixiy xotira, milliy taqdir, Yodgorbek, “O‘tkan kunlar”, badiiy sintez, ramziylik, yaldo kechasi, ma’naviy davomiylik, inson ruhiyati, badiiy psixologizm, milliy o‘zlik, lirik-falsafiy proza.

Аннотация

Ushbu ilmiy maqolada taniqli o‘zbek adibi Xayriddin Sultonning “Yaldo kechasi” qissasida tarixiy xotira, milliy taqdir va inson matonati masalalarining badiiy-falsafiy talqini atroflicha tadqiq etiladi. Asar o‘zbek milliy adabiyotining tamal toshi va realistik romanchilikning yorqin namunasi hisoblangan Abdulla Qodiriyning “O‘tkan kunlar” romani bilan g‘oyaviy, mantiqiy va badiiy jihatdan uzviy bog‘liqlikda tahlil qilingan.

Qissaning markaziy personaji bo‘lmish Yodgorbek obrazi orqali o‘tgan asrning murakkab ijtimoiy-siyosiy jarayonlari, millat boshiga tushgan og‘ir sinovlar va fojialar, mustamlaka davrining xalq ruhiyatiga ko‘rsatgan ta’siri hamda ajdodlar ma’naviy merosiga sodiqlik masalalari psixologik kontekstda ochib berilgan. Shuningdek, maqolada asardagi “yaldo kechasi” metaforasining ramziy va majoziy ma’nolari, adibning badiiy mahorati hamda qahramon xarakterini shakllantirishdagi o‘ziga xos uslubiy yondashuvlari yoritilgan.

Tadqiqotda intertekstuallik qonuniyatlari hamda qiyosiy-tarixiy tahlil usullaridan keng foydalanilgan.

PDF (English)

Библиографические ссылки

Qodiriy A. O‘tkan kunlar. Roman. – Toshkent: Sharq, 2018. – 380 b.

Sulton X. Yaldo kechasi. Qissa // Xayriddin Sulton. Saylanma. T.1. – Toshkent: G‘afur G‘ulom nomidagi nashriyot-matbaa ijodiy uyi, 2017. – B. 125-210.

Karimov N. XX asr o‘zbek adabiyoti manzaralari. Monografiya. – Toshkent: O‘zbekiston, 2008. – 245 b.

Yo‘ldoshev Q. Yoniq so‘z. Ilmiy-tanqidiy maqolalar. – Toshkent: Yangi asr avlodi, 2006. – 180 b.

Normatov U. Qodiriy bog‘i. – Toshkent: Yozuvchi, 1997. – 220 b.

Sharafiddinov O. Cho‘lponni anglash. – Toshkent: Yozuvchi, 1993. – 160 b.

Sulton X. Haqiqatni izlagan adabiyot. – Toshkent: Ma’naviyat, 2002. – 140 b.

Quronov D. Adabiyotshunoslikka kirish. – Toshkent: Akademnashr, 2017. – 256 b.

Rasulov Y. Badiiy psixologizm va qahramon xarakteri. – Toshkent: Fan, 2004. – 190 b.

Nazarov B. O‘zbek tanqidchiligi tarixi. – Toshkent: Fan, 2012. – 310 b.