ФИНЛЯНДИЯ ТАЖРИБАСИ АСОСИДА 11-СИНФ ЎҚУВЧИЛАРИДА «ЭНГ МАҲЗАЛИ ОШ» ЛОЙИҲАСИ ОРҚАЛИ МИЛЛИЙ ҚАДРИЯТЛАР, ТАШКИЛОТЧИЛИК, БОЗОР ИҚТИСОДИ ТАФАККУРИ ВА ҲАЁТГА ТАЙЁРЛИКНИ РИВОЖЛАНТИРИШ: 243-МАКТАБ ТАЖРИБАСИ
PDF

Ключевые слова

«Энг маҳзали ош» лойиҳаси, палов анъанаси, 11-синф, ташкилотчилик, бозор иқтисоди тафаккури, жамоавийлик, миллий қадриятлар, Финляндия тажрибаси, FIESDU, 243-мактаб, ҳаётга тайёрлаш, касб танлаш.

Аннотация

Ушбу мақолада Финляндия таълим тизимидаги «реал ҳаётга тайёрлаш» (authentic real-life learning) ва лойиҳага асосланган ўрганиш (Project-Based Learning — PBL) технологияларини Ўзбекистон умумтаълим мактаблари 11-синф ўқувчилари учун «Энг маҳзали ош» (палов тайёрлаш) лойиҳаси мисолида мослаштириб қўллаш масаласи илмий-назарий ва амалий жиҳатдан таҳлил қилинади. Тошкент шаҳар Олмазор тумани 243-мактабда «Менинг мактабим — Менинг фахрим» шиори остида 11-синф ўқувчилари учун режалаштирилган миллий таом тайёрлаш танлови — палов анъаналарини асраш, меҳнатсеварлик, жамоавийлик, ташкилотчилик, масъулиятлилик ва бозор иқтисоди тафаккурини шакллантириш воситаси сифатида — педагогик жиҳатдан асосланади. 2025 йил FIESDU лойиҳаси доирасидаги Финляндия ташрифи кузатишлари, J.Hattie, P.Sahlberg, D.Kolb, T.Johnson ва бошқа олимларнинг тадқиқотлари мақоланинг асосини ташкил этади. Мактаб битирувчиларини «катта ҳаётга тайёрлаш» педагогик концепцияси илмий асосланади. Ўзбекистон мактаблари учун «ПАЛОВ» (Режалаштириш — Ажратиш — Лойиҳалаш — Олиб бориш — Якун) 5 босқичли амалий модели таклиф этилади.

PDF

Библиографические ссылки

FIESDU (Developing a Finland-Inspired Education System in Uzbekistan) лойиҳаси расмий дастури ва 2025 йил Финляндия ташрифи кузатиш ёзувлари. — Тошкент–Хельсинки: А. Авлоний номидаги МПМИ, 2025.

Тошкент шаҳар Олмазор тумани 243-мактаб «Менинг мактабим — Менинг фахрим» лойиҳа ишлари танлови дастури. — Тошкент, 2024–2025 ўқув йили.

Hattie J. Visible Learning: A Synthesis of Over 800 Meta-Analyses Relating to Achievement. — New York: Routledge, 2009. — 392 p.

Kolb D.A. Experiential Learning: Experience as the Source of Learning and Development. 2nd ed. — Upper Saddle River: Pearson, 2014. — 390 p.

UNESCO. Uzbek pilaf (palov): Intangible Cultural Heritage of Humanity. — 2016.

Erikson E.H. Identity: Youth and Crisis. — New York: W.W. Norton, 1968. — 336 p.

OECD. The Future of Education and Skills: Education 2030. — Paris: OECD Publishing, 2018.

Sahlberg P. Finnish Lessons 2.0: What Can the World Learn from Educational Change in Finland? 2nd ed. — New York: Teachers College Press, 2015. — 272 p.

Finnish National Agency for Education. National Core Curriculum for Upper Secondary Schools 2019. — Helsinki: FNAE, 2019.

Schumpeter J.A. The Theory of Economic Development. — Cambridge: Harvard University Press, 1934. — 255 p.

Epstein J.L. School, Family, and Community Partnerships. 2nd ed. — Boulder: Westview Press, 2011. — 670 p.

Robinson K. Out of Our Minds: Learning to be Creative. Revised ed. — Chichester: Capstone, 2011. — 256 p.

Fullan M. Leading in a Culture of Change. — San Francisco: Jossey-Bass, 2001. — 157 p.

Dweck C.S. Mindset: The New Psychology of Success. — New York: Random House, 2006. — 276 p.

Dewey J. Experience and Education. — New York: Macmillan, 1938. — 91 p.

Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2022 йил 28 январдаги ПФ-60-сон Фармони «Янги Ўзбекистоннинг тараqqиёт стратегияси тўғрисида».

Johnson D.W., Johnson R.T. Cooperative Learning: The Foundation for Active Learning. — InTech, 2018.

Larmer J., Mergendoller J., Boss S. Setting the Standard for Project Based Learning. — Alexandria: ASCD, 2015.

OECD. PISA 2022 Results (Volume I). — Paris: OECD Publishing, 2023.

Hargreaves A., Fullan M. Professional Capital. — New York: Teachers College Press, 2012.

Karimov B. O'zbek milliy taomlari: palов an'anasi va madaniyati. — Toshkent: O'qituvchi, 2018. — 180 b.

Lonka K. Phenomenal Learning from Finland. — Helsinki: Edita, 2018. — 224 p.

Buck Institute for Education (PBLWorks). — URL: https://www.pblworks.org