Ключевые слова
Аннотация
Maqolada badiiy adabiyotda inson va jamiyat munosabatlarining badiiy talqini jahon va o'zbek adabiyotining ayrim namunalari asosida tahlil qilinadi. Tadqiqotning maqsadi shaxs va jamiyat o'rtasidagi o'zaro aloqaning badiiy asarlarda qanday konfliktlar, obrazlar va badiiy vositalar orqali ifodalanishini aniqlashdan iborat. Ishda adabiyotshunoslik nazariyasi, tarixiy-qiyosiy va tipologik tahlil usullaridan foydalanildi. Tahlil natijalari shuni ko'rsatdiki, badiiy adabiyotda inson va jamiyat munosabati asosan to'rt yo'nalishda: shaxs va an'ana, shaxs va hokimiyat, shaxs va ijtimoiy muhit hamda shaxs va ommaviy ong munosabati sifatida talqin qilinadi. Badiiy talqin ijtimoiy voqelikni oddiy aks ettirish bilan cheklanmaydi, balki uni xarakter, konflikt, xronotop, psixologizm va ramz vositasida qayta yaratib, o'quvchini ijtimoiy hayot haqida chuqur mulohaza yuritishga undaydi. Adabiyot jamiyatning ma'naviy holatini ifodalovchi oyna bo'libgina qolmay, uning axloqiy mezonlarini shakllantiruvchi va tanqidiy anglashga yordam beruvchi kuch sifatida ham namoyon bo'ladi.
Библиографические ссылки
Хворостяной А. А. Отражение общества в глади художественного текста: специфика социологии литературы как отраслевой гуманитарной науки // Общество: социология, психология, педагогика. - 2026. - № 7. - С. 37–42.
Muenchrath A. The Signal in the Noise: Hermeneutics and/of Computational Literary Sociology // Journal of Literary Theory. - 2025. - Vol. 19, № 1. - P. 149–167.
Davronova Sh. G‘. Abduqayum Yo‘ldosh hikoyalarida jamiyat va inson munosabatlari talqini // Journal of Science-Innovative Research in Uzbekistan. - 2024. - Vol. 2, № 12. - B. 405–411.
Rasulova U. Insoniyat: asliyat va irsiyatning badiiy talqini // O‘zbekiston: til va madaniyat. - 2024. - J. 1, № 2. - B. 33–45.
Ashurova G. Tarixiy shaxs tasvirida tarixiy fakt va talqin muammosi // O‘zbekiston: til va madaniyat. - 2022. - J. 3, № 3.