Аннотация
Ушбу мақолада Финляндия таълим тизимидаги «миллий маданият ва мусиқий меросни таълимга интеграция» тажрибаси асосида Ўзбекистон умумтаълим мактаблари 5-синф ўқувчилари учун «Миллий қадриятлар» лойиҳасини мослаштириб қўллаш масаласи илмий таҳлил қилинади.
Тошкент шаҳар Олмазор тумани 243-мактабда «Менинг мактабим — Менинг фахрим» шиори остида 5-синф ўқувчилари учун режалаштирилган миллий мусиқа меросимизни — шашмақом, лапар, ялла ва термаларни — тарғиб қилиш ва ёш авлодга сингдириш лойиҳа тажрибаси педагогик жиҳатдан асосланади. 2025 йил Финляндия ташрифи кузатишлари, H.Gardner, E.Gordon, C.Dweck, J.Hattie ва бошқа олимларнинг тадқиқотлари мақоланинг назарий пойдеворини ташкил этади. Ўқувчиларнинг истеъдодини аниқлаш ва қўллаб-қувватлаш, саҳна маданияти ва жамоавий ижро кўникмаларини шакллантиришнинг педагогик механизмлари тавсифланади. Ўзбекистон мактаблари учун «МЕРОС» (Мусиқа — Эшитиш — Ривожланиш — Оммалаштириш — Саҳна) 5 босқичли амалий модели таклиф этилади.
Библиографические ссылки
FIESDU (Developing a Finland-Inspired Education System in Uzbekistan) лойиҳаси расмий дастури ва 2025 йил Финляндия ташрифи кузатиш ёзувлари. — Тошкент–Хельсинки: А. Авлоний номидаги МПМИ, 2025.
Тошкент шаҳар Олмазор тумани 243-мактаб «Менинг мактабим — Менинг фахрим» лойиҳа ишлари танлови дастури. — Тошкент, 2024–2025 ўқув йили.
Gardner H. Frames of Mind: The Theory of Multiple Intelligences. — New York: Basic Books, 1983. — 440 p.
Hattie J. Visible Learning: A Synthesis of Over 800 Meta-Analyses Relating to Achievement. — New York: Routledge, 2009. — 392 p.
Gordon E.E. Learning Sequences in Music: Skill, Content, and Patterns. 7th ed. — Chicago: GIA Publications, 2007. — 496 p.
Finnish National Agency for Education. National Core Curriculum for Basic Education 2016. — Helsinki: FNAE, 2016.
Sahlberg P. Finnish Lessons 2.0: What Can the World Learn from Educational Change in Finland? 2nd ed. — New York: Teachers College Press, 2015. — 272 p.
Ўзбекистон Республикасининг «Маданий мерос объектлари тўғрисида»ги Қонуни (ЎРҚ-249, 2001 й., янгиланган).
Ўзбекистон Республикаси Президентининг «Мусиқа санъатини ривожлантириш бўйича чора-тадбирлар тўғрисида» Қарори. — 2017 й.
Johnson D.W., Johnson R.T. Cooperative Learning: The Foundation for Active Learning. — InTech, 2018.
Goleman D. Emotional Intelligence: Why It Can Matter More Than IQ. — New York: Bantam Books, 1995. — 352 p.
Epstein J.L. School, Family, and Community Partnerships. 2nd ed. — Boulder: Westview Press, 2011. — 670 p.
Robinson K. Out of Our Minds: Learning to be Creative. Revised ed. — Chichester: Capstone, 2011. — 256 p.
Dweck C.S. Mindset: The New Psychology of Success. — New York: Random House, 2006. — 276 p.
Fullan M. Leading in a Culture of Change. — San Francisco: Jossey-Bass, 2001. — 157 p.
Вызго Т.С. Музыкальные инструменты Узбекистана. — Тошкент: Фан, 1980. — 216 б.
Матёқубов О. Мақомот. — Тошкент: Мусиқа, 2004. — 384 б.
Ismoilov A. O'zbek xalq musiqa merosi: shashmaqom, lapar, yalla va termalar. — Toshkent: O'qituvchi, 2015. — 256 b.
ЮНЕСКО. Шашмаком — Инсонлар оғзаки ва номоддий маданий мерос // Инсоният учун мерос рўйхати. — 2003 й.
Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2022 йил 28 январдаги ПФ-60-сон Фармони «Янги Ўзбекистоннинг тараqqиёт стратегияси тўғрисида».
OECD. PISA 2022 Results (Volume I). — Paris: OECD Publishing, 2023.
Lonka K. Phenomenal Learning from Finland. — Helsinki: Edita, 2018. — 224 p.
Hargreaves A., Fullan M. Professional Capital. — New York: Teachers College Press, 2012.