Keywords
Abstract
2-tur qandli diabetning uzoq muddatli kechishi ko‘ruv nervida chuqur strukturaviy o‘zgarishlar rivojlanishiga olib keladi. Surunkali giperglikemiya va mikroangiopatiya natijasida nerv tolalari degeneratsiyasi, aksonal shikastlanish hamda perfuziyaning pasayishi kuzatiladi. Optik nerv boshchasining qalinligi, retinal nerv tolalari qatlamining ingichkalashishi va glial to‘qima o‘zgarishlari zamonaviy oftalmologik diagnostika usullari orqali baholanadi. Diabet davomiyligi ortishi bilan strukturaviy zararlanish darajasi o‘rtasida yaqqol korrelyatsiya aniqlanishi erta skrining va muntazam monitoringning ahamiyatini oshiradi. Tadqiqot natijalari ko‘rish funksiyasini saqlab qolishga qaratilgan profilaktik choralar, individual yondashuv va davolash strategiyalarini takomillashtirishga ilmiy asos yaratadi. Olingan ma’lumotlar klinik amaliyotda prognozni yaxshilashga xizmat qiladi.
References
Ikramov A.F., Mamajanov X.X. (2024) – “Qandli diabetli bemorlarda diabetik retinopatiya skriningi” – bu maqola qandli diabetli bemorlarda retinopatiya skriningi va ko‘rish o‘tkirligi holatini o‘rganadi.
Normatova N.M. va boshqalar (2023) – “Yangi aniqlangan 2-tur diabetli bemorlarda diabetik retinopatiya tarqalishi” – yangi tashxisi qo‘yilgan bemorlar orasida retinopatiya tarqalishini va risk omillarini tahlil qiladi.
Allayarov A.T., Rizaev J.A., Yusupov A.A. (2023) – “Samarqand hududida diabetik retinopatiya statistikasi” – hududiy statistik ma’lumotlar va klinik holatlarni o‘rganadi.
Yusupov A.F., Xusanbayev X.Sh., Abdullaeva S.I. (2024) – “Diabetik retinopatiya asoratlari va ularni davolash” – retinopatiya asoratlari va ularni davolash usullarini, jumladan lazer va jarrohlik metodlarini yoritadi.
Medical Science of Uzbekistan (2025) – “Diabetik bemorlarda neyrologik asoratlar” – diabet bilan bog‘liq neyropatiya va boshqa asoratlar, ularning etiopatogenezi va diagnostikasi haqida.
Bobojonova F.Sh. (2025) – “Qandli diabet kasalligi va uning belgilari” – diabet kasalligining tashxisi, alomatlari va asoratlari, shu jumladan ko‘z va retinopatiya haqida umumiy ma’lumot beradi.