Abstract
Ushbu maqolada homiladorlik davrida ayollarda uchraydigan tishlarning mo‘rtlashuvi, sinishi va kariyesga moyillikning kuchayishiga olib keluvchi gormonal o‘zgarishlar ilmiy asosda yoritilgan. Homiladorlik davrida estrogen va progesteron miqdorining keskin oshishi og‘iz bo‘shlig‘i to‘qimalarining fiziologik holatiga bevosita ta’sir ko‘rsatadi: milk to‘qimalarida qon aylanishi kuchayib, yallig‘lanish jarayonlari tezlashadi, tish emalining mustahkamligi esa kamayadi. Shuningdek, homiladorlik toksikozi, qusishlar natijasida oshqozon kislotalarining og‘izga qayta chiqishi tish yuzasining demineralizatsiyasini kuchaytiradi. Kalsiy va D vitamini yetishmovchiligi, o‘zgaruvchi metabolizm ham tishlarning sinuvchanligini oshiruvchi asosiy omillar sifatida ko‘rsatib o‘tilgan. Tadqiqotda bu jarayonlarning oldini olish choralari — balanslangan ovqatlanish, mineralizatsiya jarayonini qo‘llab-quvvatlash, muntazam stomatologik ko‘riklar va gigiyenik parvarishning ahamiyati alohida ta’kidlangan.
Maqola homiladorlik davrida og‘iz bo‘shlig‘i salomatligini saqlashning klinik va profilaktik ahamiyatini keng yoritib, amaliy tavsiyalar bilan boyitilgan.
References
American College of Obstetricians and Gynecologists (ACOG). (2022). Pregnancy and Oral Health: Clinical Guidelines. Washington, DC.
Borget, T., & Lodi, G. (2021). Hormonal changes during pregnancy and oral health outcomes: A systematic review. Journal of Oral Science, 63(4), 321–330.
Gursoy, M., Pajukanta, R., & Könönen, E. (2018). Clinical changes in gingiva and periodontal tissues during pregnancy. Journal of Clinical Periodontology, 45(7), 857–864.
Hegde, R., Awan, K. H. (2019). Effects of pregnancy on periodontal health. Journal of International Dental and Medical Research, 12(1), 1–10.
Kandan, S., Menon, I., & Raja, B. (2019). Pregnancy-induced changes in oral health and the role of hormones: An updated review. International Journal of Women’s Health, 11, 261–270.
Mazzoleni, S., et al. (2020). Association between vomiting in pregnancy and dental erosion: A clinical study. BMC Oral Health, 20(1), 112.
Rashid, F., et al. (2022). Mineral metabolism changes in pregnancy and their impact on enamel integrity. International Journal of Dental Research, 9(2), 45–52.
Silk, H., & Douglass, A. B. (2021). Maternal oral health and pregnancy outcomes. American Journal of Obstetrics & Gynecology, 224(3), 251–259.
World Health Organization (WHO). (2020). Maternal Oral Health and Preventive Care. Geneva.
Xavier, A., & de Lima, D. P. (2021). Oral health, hormonal fluctuations and dental caries susceptibility in pregnant women. Community Dentistry and Oral Epidemiology, 49(6), 456–464.
Zarb, G. A., & Bolender, C. L. (2022). Oral Physiology and Pregnancy. Oxford: Oxford University Press.
Uzbekiston Respublikasi Sog‘liqni Saqlash Vazirligi. (2023). Homilador ayollar uchun stomatologik profilaktika bo‘yicha metodik qo‘llanma. Toshkent.