Keywords
Abstract
Мазкур тадқиқот рақамли иқтисодиёт шароитида инновацияларнинг иқтисодий трансформацияга таъсирини эмпирик баҳолашга қаратилган. Тадқиқот доирасида инновацион фаолият, ахборот-коммуникация технологиялари ва инсон капитали омилларининг рақамли иқтисодиёт ривожланишига таъсири комплекс ёндашув асосида таҳлил қилинди. Илмий муаммо сифатида ушбу омилларнинг ўзаро боғлиқлигини ягона эконометрик модел доирасида баҳолаш зарурати асосланди. Тадқиқотда 2015–2023 йиллар давомида Германия, Жанубий Корея, Хитой, Эстония ва Ўзбекистон бўйича панел маълумотлар (N=45) қўлланилди. Методологик жиҳатдан қиёсий, статистик, корреляцион ва регрессион таҳлил усулларидан фойдаланилди. Эконометрик баҳолаш энг кичик квадратлар усули (OLS) асосида амалга оширилди. Натижалар инновацион фаолият ва рақамли иқтисодиёт ўртасида статистик аҳамиятли мусбат боғлиқлик мавжудлигини кўрсатди (r=0.72; p<0.01). Регрессион таҳлил натижаларига кўра инновацион фаолият (β=0.72), ахборот-коммуникация технологиялари (β=0.68) ва инсон капитали (β=0.60) рақамли иқтисодиёт ривожланишига аҳамиятли таъсир кўрсатди.
Моделнинг тушунтириш даражаси Adjusted R² = 0.65 ни ташкил этди.
Инновацион фаолият, рақамли инфратузилма ва инсон капитали рақамли иқтисодиёт ривожланишининг муҳим омиллари сифатида намоён бўлди. Олинган натижалар инновацион фаолиятнинг мазкур омиллар ичида устувор аҳамиятга эга эканлигини кўрсатди. Рақамли иқтисодиётни жадал ривожлантириш учун инновацион сиёсатни такомиллаштириш, ахборот-коммуникация технологияларини кенг жорий этиш ва инсон капиталига инвестицияларни ошириш зарур.
References
Acemoglu, D., & Restrepo, P. (2020). Robots and Jobs: Evidence from US Labor Markets. Journal of Political Economy, 2188–2244.
Autor, D. (2015). Why Are There Still So Many Jobs? Journal of Economic Perspectivess, 3-30.
Brynjolfsson, E., & McAfee, A. (2014). The Second Machine Age: Work, Progress, and Prosperity in a Time of Brilliant Technologies. New York: W. W. Norton & Company.
Castells, M. (2010). The Rise of the Network Society. Oxford: Wiley-Blackwell.
Gulyamov, U. (2020). Science, Research, Development. Key components of competitiveness of innovative products in agriculture, (стр. 205–213). Paris.
Gulyamov, U. (2021). Existing problems in the system of innovation activities of agricultural enterprises and measures to address them. Ekonomika i predprinimatelstvo, 506–509.
Khodiev, B. Y. (2017). Oʻzbekiston iqtisodiyoti modernizatsiyasi. Toshkent: Iqtisodiyot.
OECD. (2020). Digital Economy Outlook 2020. Paris: OECD Publishing.
Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti. (2022). Raqamli Oʻzbekiston – 2030 strategiyasini amalga oshirish boʻyicha qoʻshimcha chora-tadbirlar toʻgʻrisida. Toshkent: Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti.
Schumpeter, J. A. (1934). The Theory of Economic Development. Cambridge, MA: Harvard University Press.
Schwab, K. (2016). The Fourth Industrial Revolution. Geneva: World Economic Forum.
Tapscott, D. (2014). The Digital Economy: Promise and Peril in the Age of Networked Intelligence. New York: McGraw-Hill.
UNCTAD. (2021). Digital Economy Report 2021. Geneva: United Nations.
Vahobov, A. V. (2016). Makroiqtisodiyot. Toshkent: Iqtisodiyot.
World Economic Forum. (2023). The Future of Jobs Report 2023. Geneva: World Economic Forum.
ТУРҒУНМИРЗАЕВ, А. (2025). СУҒУРТА БОЗОРИНИ РАҚАМЛАШТИРИШ УНИНГ РАҚОБАТБАРДОШЛИГИНИ ОШИРИШНИНГ ОМИЛИ СИФАТИДА. ILGʻOR IQTISODIYOT VA PEDAGOGIK TEXNOLOGIYALAR Учредители: Shafi Science Center Ltd, 2(1), 289-297.
Турғунмирзаев, А., & Шамситдинов, М. (2023). Суғурта Компаниялари Рақобатбардошлигини Бошқаришда Рақамли Иқтисодиётнинг Ўрни. Nashrlar, 238-241.
Turgunimirzayev, A. Directions of the Development Strategy of Insurance Companies in the Digital Economy. Economic Development and Analysis, 3(1), 439-446.
Turgunmirzaev, A. New Appearances of Competition in the Insurance Services Sector: Theory and Practice. Economic Development and Analysis, 3(2), 368-376.
Turgʻunmirzayev, A. Digitalization of the Insurance Market as A Factor in Increasing Its Competitiveness. Advanced Economics and Pedagogical Technologies, 2(1), 289-297.