Abstract
Mazkur maqolada O'zbekiston Respublikasi qonunchiligi doirasida mulk huquqining bekor bo'lishi va kompensatsiya instituti huquqiy tahlil qilingan. Maqolada mulk huquqi daxlsizligi konstitusiyaviy printsipi, uning cheklanishi va bekor bo'lishining huquqiy asoslari, shuningdek yer uchastkalarini jamoat ehtiyojlari uchun olib qo'yish munosabati bilan kompensatsiya to'lash mexanizmi ko'rib chiqilgan.
Amaliy tadqiqotlar asosida mulkni baholash va kompensatsiya miqdorini belgilashda yuzaga kelayotgan muammolar, huquq egalarining huquqlarini himoya qilishdagi kamchiliklar aniqlangan. Xulosa va tavsiyalar qismi qonunchilikni takomillashtirish hamda kompensatsiya institutini samarali qo'llash istiqbollarini o'z ichiga oladi.
References
Oʻzbekiston Respublikasining Konstitutsiyasi // Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi. – 01.05.2023-y., 03/23/837/0241-son.
Oʻzbekiston Respublikasining “Yer uchastkalarini kompensatsiya evaziga jamoat ehtiyojlari uchun olib qoʻyish tartib-taomillari toʻgʻrisida”gi Qonuni // Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi. – 10.10.2024-y., 03/24/973/0800-son.
Oʻzbekiston Respublikasining “Xususiy mulkni himoya qilish va mulkdorlar huquqlarining kafolatlari toʻgʻrisida”gi Qonuni // Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi. – 30.06.2022-y., 03/22/782/0576-son.
Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining “Mulk huquqining daxlsizligini ishonchli himoya qilish, mulkiy munosabatlarga asossiz aralashuvga yoʻl qoʻymaslik, xususiy mulkning kapitallashuv darajasini oshirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida”gi Farmoni // Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi. – 12.09.2025-y., 06/25/172/0824-son.
Oʻzbekiston Respublikasi Fuqarolik kodeksi // Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi.
Snyder, E.A. Measure of Compensation for Nationalization of Private Property // Catholic University Law Review. – Vol. 3. – P. 107–118. Available at: https://scholarship.law.edu/cgi/viewcontent.cgi?article=3093&context=lawreview
Bogdanov, E.V. (2020). Challenges of Compulsory Seizure of Private Property by the State through Requisition, Confiscation and Nationalization under the Civil Legislation of Russia // Lex Russica. – Vol. 73(2). – P. 25–32. https://doi.org/10.17803/1729-5920.2020.159.2.025-032
Michelman, F.I. (1967). Property, Utility, and Fairness: Comments on the Ethical Foundations of “Just Compensation” Law // Harvard Law Review. – Vol. 80(6). – P. 1165–1258.
Topildiev, B.R. et al. (2026). Legal Challenges and Policy Implications for Property Rights Protection in Uzbekistan // Journal of Human Rights, Culture and Legal System. – Vol. 6, No.1.–P. 116–146. Available at: https://www.jhcls.org/index.php/JHCLS/article/view/893
Restitution as Remedy in Disputes Between Investor and State // Utrecht Law Review. – Vol. 20. – 2024. https://doi.org/10.36633/ulr.945
Texaco Overseas Petroleum Co. and California Asiatic Oil Company v. Libya, Award, 19 January 1977 // 53 I.L.R. 389.
Jus Mundi. (2025). Prompt, Adequate and Effective Compensation. Available at: https://jusmundi.com/en/document/publication/en-prompt-adequate-and-effective-compensation
Grundgesetz für die Bundesrepublik Deutschland (Basic Law for the Federal Republic of Germany). Available at: https://www.gesetze-im-internet.de/gg/BJNR000010949.html
Gutachterausschüsse Sachsen. Der Bodenrichtwert. Available at: https://www.boris.sachsen.de/gutachterausschusse-4038.html
Gutachterausschuss für Grundstückswerte in Berlin. Bodenrichtwertkarte 2026. Available at: https://www.berlin.de/gutachterausschuss/
Bundesministerium der Justiz. (2021). Verordnung über die Grundsätze für die Ermittlung der Verkehrswerte von Immobilien und der für die Wertermittlung erforderlichen Daten (ImmoWertV). Bundesgesetzblatt I, S. 2805. Available at: https://www.gesetze-im-internet.de/immoWertV_2021 /