Keywords
Abstract
Ushbu maqolada Oʻzbekiston mustaqillik yillarida (1991-2024) Oliy Majlisdagi ayollar vakilligining evolyutsiyasi tahlil qilinadi. Tadqiqot gender kvotalarining qonuniy asoslari, ularning amaliy samaradorligi va ayollarning real siyosiy faolligiga taʻsiri masalalarini qamrab oladi. Tarixiy-qiyosiy, statistik-tahliliy va institutsional yondashuvlar asosida 1994-yildan 2024-yilga qadar boʻlgan saylovlar dinamikasi, normativ-huquqiy bazaning takomillashuvi va xalqaro tajriba bilan qiyosi oʻrganiladi. Tadqiqot natijalari koʻrsatishicha, kvota mexanizmlari miqdoriy koʻrsatkichlarni oshirgan boʻlsa-da, ayollarning sifatli siyosiy ishtiroki uchun qoʻshimcha institutsional va ijtimoiy-madaniy sharoitlar zarur.
References
Akiner, S. (2003). The politicisation of Islam in postsoviet Central Asia. Religion, State and Society, 31(2), 97–122. https://doi.org/10.1080/0963749032000074730
Dahlerup, D. (1988). From a small to a large minority: Women in Scandinavian politics. Scandinavian Political Studies, 11(4), 275–298. https://doi.org/10.1111/j.1467-9477.1988.tb00372.x
Inter-Parliamentary Union. (2023). Parline: Global data on national parliaments – Uzbekistan. https://data.ipu.org/parliament/UZ
Inter-Parliamentary Union. (2024). Women in parliament: World classification. https://data.ipu.org/women-ranking
Jones Luong, P. (2002). Institutional change and political continuity in post-Soviet Central Asia: Power, perceptions, and pacts. Cambridge University Press.
Norris, P., & Inglehart, R. (2003). Rising tide: Gender equality and cultural change around the world. Cambridge University Press.
Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy saylov komissiyasi. (2024). 2024-yil parlament saylovlari yakunlari toʻgʻrisida rasmiy maʻlumot. https://saylov.uz
Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi. (2019). Oʻzbekiston Respublikasining Saylov kodeksi (2023-yil oʻzgartirishlar bilan). Adolat.
Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti rasmiy sayti. (2023). Oʻzbekiston Respublikasi Konstitutsiyasi (yangi tahrirda). https://president.uz
Oʻzbekiston Respublikasi Xotin-qizlar qoʻmitasi. (2024). Gender tenglik boʻYicha yillik hisobot. https://gov.uz/oz/wcu
United Nations Development Programme Uzbekistan. (2023). Achieving gender equality: Supporting implementation of National Gender Strategy. UNDP.
World Bank. (2024). Uzbekistan country gender assessment 2024. World Bank Group. https://documents.worldbank.org
World Economic Forum. (2025). Global gender gap report 2025. WEF. https://www.weforum.org/reports/global-gender-gap-report-2025