Keywords
Abstract
Jadidchilik harakati Idil-Ural tatarlari orasida Turkiston jadidligiga nisbatan erta kurtak yozdi. Bu hududlarda milliy matbuot, milliy ta’lim, milliy adabiyot, teatrni yo‘lga qo‘yishda G‘arb va Sharq an’analari sintezlashdi. Tatar oydinlari yangi usul maktablari uchun turli dastur hamda darsliklar hozirlashga kirishar ekanlar, bu jarayon bevosita o‘lka milliy tarixi, jug‘rofiyasi, madaniyati, adabiyotshunosligi yaratilishining ham debochasi bo‘ldi.
Milliy adabiyot tarixi, nazariyasi, adabiy tanqidni shakllantirishga bo‘lgan urunishlar avvalo milliy matbuotda boshlandi, keyinchalik o‘rta va yuqori sinflar uchun yozilgan adabiyot darsliklarida asosiy bosqichga ko‘tarildi. Ushbu maqolada tatar adabiyoti tarixiga doir ilk tadqiqot mualliflari Ali Rahim hamda Aziz Ubaydullinning “Tatar adabiyoti tarixi” kitobi va uning turkiy xalqlar adabiyoti tarixidagi o‘rni haqida so‘z boradi.
References
Abdirashidov, Zaynabidin (2019) XX asr boshlarida Turkiston: ijtimoiy-siyosiy va intelleckual jarayonlar. Ankara: Sonçağ
Bargan, Hüseyin (2015). Yenileşme Dönemi Türk Edebiyatı'nın Idil-Ural Bölgesi Tatar Edebiyatı'na Etkisi (1860-1917). Doktora Tezi. Istanbul
Validiy. Bizning yo‘l jurnali 19124-yil 4-5-sonida
Рәхим Г., Газиз Г. (2022a) Татар әдәбияты тарихы. Борынгы дәвер; төз., текст. иск. һәм анл. әзерл.: Л.Ш. Гарипова, Г.А.Хөснетдинова, А.М.Ахунов, И.Г. Гомәров; кереш сүз авт. Д.Ф. Заһидуллина. («Рухи мирас: эзләнүләр һәм табышлар» сериясе, 15 нче чыгарылыш). Казан: ТӘҺСИ
Рәхим, Г., Газиз Г.(2022b) Татар әдәбияты тарихы. Борынгы дәвер. XVII-XIX гасырлар; төз., текст. иск. һәм анл. әзерл.: Л.Ш. Гарипова, Л.Р.Надыршина, А.М.Ахунов, И.Г. Гомәров Г.А.Хөснетдинова; («Рухи мирас: эзләнүләр һәм табышлар» сериясе, 16 нче чыгарылыш). – Казан: ТӘҺСИ