Abstract
Mazkur maqolada sprintga ixtisoslashgan sportchilarning tayyorgarlik davri makrosiklida energiya ta’minoti tizimlariga asoslangan mashg‘ulotlarni rejalashtirish masalalari yoritilgan. Sportchilarning aerob, anaerob-alaktat va anaerob-glikolitik imkoniyatlarini rivojlantirishga qaratilgan mashg‘ulot yuklamalarining yillik sikl bo‘yicha taqsimlanishi tahlil qilingan. Energiya ta’minoti tizimlarining bosqichma-bosqich rivojlantirilishi sportchilarning maxsus ish qobiliyati, tezlik-kuch sifatlari va musobaqa faoliyati samaradorligini oshirishga xizmat qilishi aniqlangan. Tadqiqot natijalari asosida mashg‘ulot jarayonini optimallashtirish bo‘yicha amaliy tavsiyalar ishlab chiqilgan.
References
Платонов В.Н. Система подготовки спортсменов в олимпийском спорте. Общая теория и ее практические приложения. – Киев: Олимпийская литература, 2015. – 752 с.
Матвеев Л.П. Теория и методика физической культуры. – Москва: Спорт, 2021. – 520 с.
Иссурин В.Б. Блоковая периодизация спортивной тренировки. – Москва: Советский спорт, 2010. – 288 с.
Верхошанский Ю.В. Основы специальной физической подготовки спортсменов. – Москва: Спорт, 2014. – 216 с.
Озолин Н.Г. Настольная книга тренера. Наука побеждать. – Москва: АСТ, 2018. – 863 с.
Bompa T.O., Buzzichelli C. Periodization: Theory and Methodology of Training. – 6th ed. – Champaign: Human Kinetics, 2019. – 424 p.
Wilmore J.H., Costill D.L., Kenney W.L. Physiology of Sport and Exercise. – 7th ed. – Champaign: Human Kinetics, 2019. – 648 p.
Zatsiorsky V.M., Kraemer W.J. Science and Practice of Strength Training. – 3rd ed. – Champaign: Human Kinetics, 2020. – 344 p.
McArdle W.D., Katch F.I., Katch V.L. Exercise Physiology: Nutrition, Energy and Human Performance. – Philadelphia: Wolters Kluwer, 2018. – 1088 p.
Foster C., Rodriguez-Marroyo J.A., de Koning J.J. Monitoring Training Loads: The Past, the Present and the Future. International Journal of Sports Physiology and Performance. – 2017. – Vol. 12. – P. 2–8.
Mujika I. Endurance Training: Science and Practice. – Vitoria-Gasteiz, 2012. – 496 p.
Gastin P.B. Energy System Interaction and Relative Contribution During Maximal Exercise. Sports Medicine. – 2001. – Vol. 31(10). – P. 725–741.
Spencer M.R., Bishop D., Dawson B., Goodman C. Physiological and Metabolic Responses of Repeated Sprint Activities. Sports Medicine. – 2005. – Vol. 35(12). – P. 1025–1044.
Buchheit M., Laursen P.B. High-Intensity Interval Training, Solutions to the Programming Puzzle. Sports Medicine. – 2013. – Vol. 43(5). – P. 313–338.
Seiler S. What is Best Practice for Training Intensity and Duration Distribution in Endurance Athletes? International Journal of Sports Physiology and Performance. – 2010. – Vol. 5(3). – P. 276–291.
Набатникова М.Я. Основы управления подготовкой юных спортсменов. – Москва: Физкультура и спорт, 1982. – 280 с.
Келлер В.С. Теоретико-методические основы подготовки спортсменов. – Москва: Физкультура и спорт, 1995. – 272 с.
Ахметов Р.Ф., Каримов Р.М. Спортчилар тайёргарлигида функционал имкониятларни баҳолаш усуллари. Ўзбекистон спорт илмий ахборотномаси. – 2022. – №4. – Б. 45–50.
Тураев Х.Т. Юқори малакали спортчилар тайёргарлигида машғулот юкламаларини режалаштириш. Фан-спортга. – 2023. – №2. – Б. 27–33.
Саломов Р.С. Спорт машғулотининг назарий асослари. – Тошкент: Ўқитувчи, 2015. – 368 б.