ҲАРБИЙ ТАЪЛИМ ЖАРАЁНИГА РАҚАМЛИ ТЕХНОЛОГИЯЛАР, СУНЪИЙ ИНТЕЛЛЕКТ МОДЕЛЛАРИ ВА VR-СИМУЛЯТОРЛАРНИ ИНТЕГРАЦИЯ ҚИЛИШ ОРҚАЛИ ЎҚИТИШ МЕТОДЛАРИНИ ОПТИМАЛЛАШТИРИШ
PDF

Keywords

Ҳарбий таълим, рақамли технологиялар, сунъий интеллект, VR-симулятор, оптималлаштириш, когнитив юклама, стресс-индукция, жамоат хавфсизлиги, маҳаллабай тизим, критериал баҳолаш.

Abstract

Мазкур мақолада олий ҳарбий таълим муассасалари ва жамоат хавфсизлиги соҳасида кадрлар тайёрлаш тизими самарадорлигини ошириш мақсадида рақамли технологиялар, сунъий интеллект (СИ) моделлари ва VR-симуляторларни интеграция қилишнинг педагогик-психологик ва услубий асослари фундаментал таҳлил қилинган. Мақола матни умумий геосиёсий ва технологик трансформация тенденцияларидан ҳарбий дидактиканинг хусусий масалаларига йўналтирилган бўлиб, когнитив юкламани бошқариш, виртуал стресс-индукция ва касбий автоматизмни шакллантириш хусусиятлари ёритилган. Соҳадаги мавжуд муаммолар аниқланиб, миллий хизмат муҳити ва «Маҳалла еттилиги» тизимига мослашган рақамли полигонлар ҳамда VR-кейсларни яратиш бўйича илмий таклифлар, шунингдек, уларнинг натижадорлигини баҳоловчи тўртта мезон (натижавийлик, вақт, ресурс, психологик барқарорлик) асослаб берилган.

PDF

References

Mattis J. Summary of the National Defense Strategy of the United States of America: Sharpening the American Military’s Competitive Edge. – Washington: Department of Defense, 2018. – 14 p.

Ўзбекистон Republicasi Президентининг Хавфсизлик Кенгашининг кенгайтирилган йиғилишидаги маърузаси. – Тошкент: Халқ сўзи, 2025. – 3 б.

Бабанский Ю. К. Оптимизация процесса обучения: Общедидактический аспект. – Москва: Педагогика, 1977. – 256 с.

Bryant S. Digital Transformation in Military Education: New Horizons. – London: Academic Press, 2021. – 198 p.

Clark R. C., Mayer R. E. E-Learning and the Science of Instruction: Proven Guidelines for Consumers and Designers of Multimedia Learning. – San Francisco: John Wiley & Sons, 2016. – 507 p.

Kaneva D. Virtual Reality Simulators in Tactical Training // International Journal of Military Security. – Seoul, 2023. – Vol. 15, No. 2. – P. 88–97.

Барабанщиков А. В. Педагогические основы оптимизации обучения в military вузе. – Москва: Воениздат, 1983. – 195 с.

Вдовюк В. И. Военно-педагогические качества офицера и пути их формирования. – Москва: ВПА, 1991. – 112 с.

Феденко N. F. Военная психология и педагогика: Учебное пособие. – Москва: ВПА, 1989. – 214 с.

Пулатов Ю. С. Махсус олий таълим муассасаларида дидактик жараёнларни модернизация қилиш: Монография. – Тошкент: Жамоат хавфсизлиги университети, 2022. – 180 б.

Махсадов М. И. Жамоат хавфсизлигини таъминлашда раҳбар кадрлар бошқарув компетенциясини ривожлантириш муаммолари // Ҳуқуқий тадқиқотлар журнали. – Тошкент, 2023. – № 5. – Б. 22–31.

Махмудов Д. Р. Ҳарбий педагогика ва ҳуқуқбузарликлар профилактикаси тизими: Дарслик. – Тошкент: Академия, 2021. – 210 б.

Sweller J. Cognitive Load Theory, Learning Difficulty, and Instructional Design // Learning and Instruction. – 1994. – Vol. 4, No. 4. – P. 295–312.

Mitchell P. Strategic Thinking in Military Pedagogy // Journal of Defense Management. – London, 2021. – Vol. 11, No. 3. – P. 112–125.

Олий ҳарбий таълим тизимидаги статистик таҳлилий маълумотнома. – Тошкент: Инновацион ривожланиш вазирлиги, 2025. – 45 б.

Олий ҳарбий таълим тизимида мезонли баҳолашни ривожлантириш муаммолари: Статистик тўплам. – Тошкент: Инновацион ривожланиш агентлиги, 2025. – 76 б.

Смарт-таълим технологияларининг иқтисодий ва тактик самарадорлиги: Халқаро ҳарбий симпозиум материаллари тўплами. – Анқара, 2024. – Б. 89–94.