Keywords
Abstract
Maqolada tarixiy romanda muallif pozitsiyasi bilan hikoya qiluvchi (roviy) o‘rtasidagi munosabat intertekstuallik nazariyasi asosida tadqiq etiladi. Abdulla Qodiriyning “O‘tkan kunlar” va Pirimqul Qodirovning “Yulduzli tunlar” romanlari asosiy material, Umberto Ekoning “Atirgul nomi”, Jon Faulzning “Fransuz leytenantining ma’shuqasi” va Orhan Pamukning “Mening ismim Qirmizi” romanlari qiyosiy material sifatida olingan.
Naratologik, intertekstual va qiyosiy-tipologik tahlil natijasida yozuvchi tarixga to‘g‘ridan to‘g‘ri hukm chiqarish o‘rniga o‘zga matnlarni tanlash, kesish, sharhlash va bir-biriga to‘qnashtirish orqali baho berishi asoslanadi hamda bunday baholashning besh usuli – paratekstual ramka, hujjatli matnning badiiy transpozitsiyasi, mistifikatsion manba, ko‘p ovozli hikoya va metanarrativ chekinish usullari aniqlanadi.
References
Avazova L. A historical figure, a literary image: Zahiriddin Muhammad Babur in the eyes of Harold Lamb and Primqul Qodirov // Xorijiy lingvistika va lingvodidaktika. – 2025. – Vol. 3, iss. 3/S. – P. 270–276. DOI: 10.47689/2181-3701-vol3-iss3/S-pp270-276.
Bobur Z.M. Boburnoma. – Toshkent: Yulduzcha, 1989.
Homidova M. Badiiy matn persepsiyasida intertekstuallik: filologiya fanlari bo‘yicha falsafa doktori (PhD) dissertatsiyasi avtoreferati. – Toshkent, 2021.
Qodirov P. Yulduzli tunlar. – Toshkent: Sharq, 2018.
Qodirova M. “Boburnoma” Sharq va G‘arb adiblari asarlari uchun muhim manba // O‘zbekistonda xorijiy tillar. – 2025. – 11-jild, № 3. – B. 266–279. DOI: 10.36078/1751138692.
Qodiriy A. O‘tkan kunlar. – Toshkent: Navro‘z, 2019.
Quronov D. Adabiyot nazariyasi asoslari. – Toshkent: Akademnashr, 2018.
Quronov D., Mamajonov Z., Sheraliyeva M. Adabiyotshunoslik lug‘ati. – Toshkent: Akademnashr, 2010.
Sultonova U., Shermatova M. Pirimqul Qodirovning “Yulduzli tunlar” asaridagi qahramon obrazlar tavsifi // Oriental Renaissance: Innovative, educational, natural and social sciences. – 2022. – Vol. 2, iss. 2. – B. 426–431.
To‘rayeva B. Tarixiy romanlar badiiy zamonining adabiy-estetik kategoriyalari // O‘zbekistonda xorijiy tillar. – 2024. – 10-jild, № 5. – B. 181–194. DOI: 10.36078/1733120663.
Xo‘jamurodova O. O‘zbek adabiyotshunosligida intertekstuallik muammosiga munosabat // Xorijiy lingvistika va lingvodidaktika. – 2026. – Vol. 4, № 4. – B. 26–31. DOI: 10.47689/2181-3701-vol4-iss4-pp26-31.
Барт Р. Избранные работы: Семиотика. Поэтика. – М.: Прогресс, 1989.
Бахтин М.М. Вопросы литературы и эстетики. – М.: Художественная литература, 1975.
Бахтин М.М. Проблемы поэтики Достоевского. – М.: Советский писатель, 1963.
Кристева Ю. Избранные труды: Разрушение поэтики. – М.: РОССПЭН, 2004.
Пьеге-Гро Н. Введение в теорию интертекстуальности. – М.: ЛКИ, 2008.
Успенский Б.А. Поэтика композиции. – М.: Искусство, 1970.
Шмид В. Нарратология. – М.: Языки славянской культуры, 2003.
Эко У. Имя розы / пер. с итал. Е. Костюкович. – М.: Книжная палата, 1989.
Allen G. Intertextuality. – London; New York: Routledge, 2000.
Booth W.C. The Rhetoric of Fiction. – Chicago: University of Chicago Press, 1961.
Fowles J. The French Lieutenant’s Woman. – London: Jonathan Cape, 1969.
Genette G. Figures III. – Paris: Seuil, 1972.
Genette G. Palimpsestes: La littérature au second degré. – Paris: Seuil, 1982.
Hutcheon L. A Poetics of Postmodernism: History, Theory, Fiction. – New York; London: Routledge, 1988.
Lukács G. The Historical Novel / transl. by H. and S. Mitchell. – London: Merlin Press, 1962.
Pamuk O. Benim Adım Kırmızı. – İstanbul: İletişim Yayınları, 1998.
Ricoeur P. Temps et récit. T. 1–3. – Paris: Seuil, 1983–1985.
White H. Metahistory: The Historical Imagination in Nineteenth-Century Europe. – Baltimore; London: Johns Hopkins University Press, 1973.