Abstract
Ushbu maqolada odam organizmida parazitlik qiluvchi gelmintlarning asosiy turlari, ularning geografik va epidemiologik tarqalishi, inson organizmiga kirish yo‘llari, kasallik rivojlanishining patogenetik mexanizmlari, diagnostikasi hamda profilaktikasining zamonaviy yondashuvlari tahlil qilinadi. Gelmintozlarning inson salomatligiga ta’siri, jumladan, ovqat hazm qilish tizimi faoliyatining buzilishi, temir tanqisligi anemiyasi, oziq moddalarning o‘zlashtirilishi pasayishi, allergik reaksiyalar va bolalarning jismoniy rivojlanishiga salbiy ta’siri yoritiladi. Shuningdek, laboratoriya tekshiruvlari, najas namunalarini mikroskopik tahlil qilish, enterobiozda yopishqoq lenta usuli, serologik tekshiruvlar va instrumental diagnostikaning ahamiyati ko‘rib chiqiladi. Gelmintozlarning oldini olishda shaxsiy gigiyena, xavfsiz ichimlik suvi, oziq-ovqat mahsulotlarini to‘g‘ri tayyorlash, sanitariya sharoitlarini yaxshilash va epidemiologik nazoratning o‘rni asoslab beriladi.
References
World Health Organization. Soil-transmitted helminth infections. WHO Fact Sheet, 18 January 2023. URL: https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/soil-transmitted-helminth-infections
Centers for Disease Control and Prevention. Diagnosis of Parasitic Diseases. CDC, 9 April 2024. URL: https://www.cdc.gov/parasites/testing-diagnosis/index.html
Centers for Disease Control and Prevention. Diagnosing Pinworms. CDC, 20 February 2024. URL: https://www.cdc.gov/pinworm/diagnosing/index.html
World Health Organization. Diagnostic target product profile for monitoring and evaluation of soil-transmitted helminth control programmes. Geneva: WHO, 2021. URL: https://www.who.int/publications/i/item/9789240031227
World Health Organization. Soil-transmitted helminthiases. WHO Health Topics. URL: https://www.who.int/health-topics/soil-transmitted-helminthiases
Centers for Disease Control and Prevention. About Pinworm Infection. CDC, 9 September 2024. URL: https://www.cdc.gov/pinworm/about/