Abstract
Endokrin tizim inson organizmida hayotiy jarayonlarning muvofiqlashtirilishini ta’minlaydigan murakkab boshqaruv tizimlaridan biri hisoblanadi. Ushbu tizim maxsus biologik faol moddalar — gormonlarni ishlab chiqarish va ularni qon oqimi orqali maqsad hujayralarga yetkazish orqali organizm faoliyatini boshqaradi. Endokrin bezlar organizmning o‘sishi va rivojlanishi, modda almashinuvi, reproduktiv faoliyat, stressga moslashuv, suv-tuz muvozanati hamda ichki muhitning barqarorligini saqlashda muhim ahamiyat kasb etadi. Gormonal muvozanatning saqlanishi organizmning normal faoliyati uchun zarur bo‘lib, uning buzilishi turli patologik holatlarga olib kelishi mumkin.
Mazkur maqolada endokrin bezlarning anatomik tuzilishi, ularning joylashuvi, funksional xususiyatlari hamda gormonal muvozanatni ta’minlashdagi roli yoritiladi. Shuningdek, gormonlarning organizmga ta’sir mexanizmlari, markaziy boshqaruv tizimlari va endokrin tizimning umumiy anatomik-fiziologik tavsiflari tahlil qilinadi. Endokrin bezlarning o‘zaro bog‘liqligi hamda gomeostazni saqlashdagi ahamiyati ilmiy nuqtai nazardan ko‘rib chiqiladi.
References
Gray H. Gray’s Anatomy: The Anatomical Basis of Clinical Practice. Elsevier.
Paulsen F., Waschke J. Sobotta Atlas of Human Anatomy. Elsevier.
Hall J.E. Guyton and Hall Textbook of Medical Physiology. Elsevier.
Barrett K.E. Ganong’s Review of Medical Physiology. McGraw-Hill Education.
Tortora G.J., Derrickson B. Principles of Anatomy and Physiology. Wiley.
Moore K.L., Dalley A.F., Agur A.M.R. Clinically Oriented Anatomy. Wolters Kluwer.
Netter F.H. Atlas of Human Anatomy. Elsevier.
Ross M.H., Pawlina W. Histology: A Text and Atlas. Wolters Kluwer.
Boron W.F., Boulpaep E.L. Medical Physiology. Elsevier.
Marieb E.N., Hoehn K. Human Anatomy and Physiology. Pearson Education.
Axmedov N.A. Odam anatomiyasi. Tibbiyot nashriyoti.
Klinik endokrinologiya bo‘yicha zamonaviy o‘quv qo‘llanmalar va ilmiy manbalar.