RAQAMLI GIGIYENA – YOSHLAR PSIXOLOGIK SALOMATLIGINI SAQLASHNING MUHIM OMILI

Аннотация

Ushbu maqolada raqamli gigiyena tushunchasi va uning yoshlar psixologik salomatligini saqlashdagi o‘rni ilmiy-nazariy jihatdan tahlil qilinadi. Zamonaviy axborot-kommunikatsiya texnologiyalarining jadal rivojlanishi natijasida internet, ijtimoiy tarmoqlar, mobil ilovalar va turli raqamli platformalar yoshlar hayotining ajralmas qismiga aylanib bormoqda. Raqamli muhit ta’lim olish, muloqot qilish, axborot almashish va ijodiy salohiyatni rivojlantirish uchun keng imkoniyatlar yaratishi bilan birga, undan noto‘g‘ri va me’yoridan ortiq foydalanish yoshlar ruhiy holatiga salbiy ta’sir ko‘rsatishi mumkin.

Maqolada raqamli gigiyena – internet va raqamli qurilmalardan ongli, xavfsiz va me’yorida foydalanish qoidalari majmui sifatida talqin qilinadi. Ushbu tushuncha doirasida ekran qarshisida o‘tkaziladigan vaqtni nazorat qilish, ijtimoiy tarmoqlardan maqsadli foydalanish, axborot oqimini filtrlash hamda real hayot va virtual muhit o‘rtasidagi muvozanatni saqlash kabi asosiy tamoyillar yoritilgan. Tadqiqotda raqamli gigiyenaga rioya qilinmasligi natijasida yuzaga keladigan internet qaramligi, diqqatning pasayishi, stress, xavotir, emotsional charchoq, uyqu buzilishlari va ijtimoiy izolyatsiya kabi psixologik muammolar tahlil qilingan. Shuningdek, maqolada ijtimoiy tarmoqlarda “like”, izoh va obunachilar soniga bog‘lanib qolish holatining yoshlar o‘zini baholashiga ta’siri, ijtimoiy taqqoslash jarayonlari va virtual muhitda shakllanadigan psixologik bosim masalalari ham ko‘rib chiqilgan. Ushbu omillar yoshlarning emotsional barqarorligiga salbiy ta’sir ko‘rsatib, o‘ziga bo‘lgan ishonchning pasayishiga olib kelishi mumkinligi ilmiy manbalar asosida asoslab berilgan.

Maqolada raqamli gigiyenaning ijobiy samaralari ham alohida ta’kidlangan. Xususan, raqamli gigiyena ko‘nikmalariga ega yoshlar internetdan samarali foydalanadi, vaqtni to‘g‘ri boshqaradi, axborot oqimini tanqidiy tahlil qila oladi va ruhiy zo‘riqish darajasini kamaytiradi.

Bu esa ularning psixologik barqarorligini mustahkamlashga va sog‘lom turmush tarzini shakllantirishga xizmat qiladi. Tadqiqot natijalariga ko‘ra, raqamli gigiyena yoshlar psixologik salomatligini saqlashda muhim profilaktik omil hisoblanadi. Uni shakllantirishda media savodxonlikni oshirish, oila va ta’lim muassasalari hamkorligini kuchaytirish, shuningdek, psixologik madaniyatni rivojlantirish muhim ahamiyatga ega. Maqola yakunida yoshlarning raqamli muhitdan ongli va xavfsiz foydalanishini ta’minlashga qaratilgan amaliy tavsiyalar berilgan.