O‘ZBEK TILI PAREMIOLOGIYASI VA FRAZEOLOGIYASIDA FITONIMIK METAFORALAR (OLAM LISONIY MANZARASI MISOLIDA)
PDF (Русский)

Keywords

paremiologiya, frazeologiya, fitonim, konseptual metafora, olam lisoniy manzarasi, kognitiv qolip, milliy mentalitet.

Abstract

Ushbu maqola o‘zbek xalq maqollari va iboralari tarkibida ishtirok etgan fitonimik metaforalarning lisoniy-kognitiv va madaniy tabiatini o‘rganishga bag‘ishlangan.

Tadqiqotda tabiatdagi o‘simliklar (yantoq, chinor, mevali daraxt, g‘uncha, tikan) nomlari inson xarakteri, axloqiy qadriyatlari (kamtarlik, kibr, oqibat) va jamiyatdagi ijtimoiy munosabatlarni baholashda asosiy kognitiv qolip vazifasini o‘tashi ko‘rsatib berilgan. Leksik-semantik va madaniy tahlillar orqali fitonimlar o‘zbek lisoniy shaxsining ijtimoiy-axloqiy mezonlarini o‘lchovchi muhim antropotsentrik vosita ekanligi ilmiy asoslangan.

PDF (Русский)

References

Dadaboyev H. O‘zbek terminologiyasi. – T.: Yoshlar nashriyot uyi, 2019. – 135 b.

Маслова В.А. Лингвокультурология: Учебное пособие для студентов высших учебных заведений. – М.: Издательский центр «Академия», 2001. – 208 с.

Mahmudov N. Tilning mukammal tadqiqi yo‘llarini izlab... – T.: Akademiya, 2012. – 256 b.

Usmonova Sh. Lingvokulturologiya. – T.: Universitet, 2019. – 254 b.

Xudoyberganova D. Matnning antropotsentrik tadqiqi. – T.: Fan, 2013. – 136 b.

O‘zbek tilining izohli lug‘ati. 5 jildli. 1-5 jildlar / Tahrir hay'ati: T. Mirzayev va boshq. – T.: O‘zbekiston milliy ensiklopediyasi, 2006-2008.

Sharifian F. Cultural Conceptualisations and Language: Theoretical Framework and Applications. – Amsterdam/Philadelphia: John Benjamins, 2011. – 238 p.

Underhill J.W. Ethnolinguistics and Cultural Concepts. – Cambridge: Cambridge University Press, 2012. – 254 p.