ERKINLIK VA QARAMLIK DIALEKTIKASI: E.FROMM NAZARIYASI ASOSIDA SOTSIOLOGIK TAHLIL
PDF (Русский)

Keywords

erkinlik, qaramlik, dialektika, Erix Fromm, sotsiologik tahlil, ozodlikdan qochish, avtoritarizm, konformizm, yolg‘izlik, shaxs.

Abstract

Ushbu maqolada taniqli mutafakkir va sotsial psixolog Erix Frommning falsafiy va sotsiologik qarashlari asosida erkinlik va qaramlik dialektikasi sotsiologik jihatdan tahlil qilinadi. Muallif Frommning “Ozodlikdan qochish” konsepsiyasiga tayanib, zamonaviy jamiyatda insonning sotsial mavqeyi, individualizatsiyalashuv (shaxsiylashuv) jarayoni va uning natijasida yuzaga keladigan yolg‘izlik hamda xavotir hissini tadqiq etadi. Maqolada insonning erkinlik mas’uliyatidan voz kechib, yangi qaramlik shakllariga (avtoritarizm, destruktivlik va avtomatik konformizm) intilish mexanizmlari sotsiologik prizma orqali yoritilgan. Tadqiqot xulosalari bugungi globallashuv va raqamli transformatsiyalar davrida shaxs erkinligi muammosini tushunishga xizmat qiladi.

PDF (Русский)

References

Fromm E. Ozodlikdan qochish. – Moskva: Progress, 1991. – 272 bet.

Fromm E. Inson o‘zi uchun. – Moskva: Respublika, 1993. – 320 bet.

Fromm E. Sanoat jamiyatining inqirozi. – Sankt-Peterburg: Nauka, 2008. – 288 bet.

Alkarov I. Sotsiologiya tarixi: o‘quv qo‘llanma. – Toshkent: Innovatsiya-Ziyo, 2020. – 312 bet.

Kalle S. Zamonaviy g‘arb sotsiologiyasi: darslik. – Toshkent: O‘zbekiston, 2015. – 416 bet.

Marks K. Falsafiy-iqtisodiy qo‘lyozmalar. – Moskva: Siyosiy adabiyot nashriyoti, 1988. – 215 bet.

Tojiyev T. Shaxs sotsiologiyasi va ijtimoiy adaptatsiya muammolari // Sotsiologiya fanlari jurnali. – Toshkent, 2022. – № 3. – B. 45-52.

Giddens E. Sotsiologiya: darslik. – Toshkent: Sharq, 2002. – 704 bet.

Raxmatov M. Globallashuv sharoitida shaxs erkinligi va ijtimoiy mas’uliyat dialektikasi // O‘zbekiston Milliy universiteti xabarlari. – Toshkent, 2024. – № 2/1. – B. 112-118.

Shomurodov H. Zamonaviy jamiyat sotsiologiyasi va axborot manipulyatsiyasi mexanizmlari. – Toshkent: Muharrir, 2021. – 180 bet.