Keywords
Abstract
Mazkur tezisda agentik sun’iy intellekt texnologiyalarining jadal rivojlanishi sharoitida inson va texnologiya o‘rtasidagi ijtimoiy, axloqiy hamda funksional mas’uliyatning qayta taqsimlanishi ijtimoiy-falsafiy nuqtai nazardan tahlil qilinadi. Sun’iy intellektning an’anaviy yordamchi texnologiyadan maqsadni anglash, vazifalarni rejalashtirish, muqobil yechimlarni tanlash va muayyan darajada avtonom harakatlarni amalga oshirish imkoniyatiga ega agentik tizimga aylanishi mas’uliyatning subyekti, chegaralari va mezonlarini qayta ko‘rib chiqishni talab qilayotgani asoslanadi.
Shuningdek, algoritmik qarorlar sharoitida insonning axloqiy avtonomligi, nazorat funksiyasi, delegatsiya uchun javobgarligi, raqamli kompetentligi va tanqidiy tafakkurining ahamiyati ochib beriladi. Agentik sun’iy intellekt inson mas’uliyatini kamaytiruvchi emas, balki uni yangi mazmun bilan boyituvchi ijtimoiy-texnologik omil ekanligi to‘g‘risida xulosa qilinadi.
References
Floridi L. The Ethics of Artificial Intelligence: Principles, Challenges, and Opportunities. Oxford: Oxford University Press, 2023.
Russell S. Human Compatible: Artificial Intelligence and the Problem of Control. New York: Viking, 2019.
Coeckelbergh M. AI Ethics. Cambridge: MIT Press, 2020.
UNESCO. Recommendation on the Ethics of Artificial Intelligence. Paris: UNESCO, 2021.
European Union. Artificial Intelligence Act. 2024.
Gunkel D.J. The Machine Question: Critical Perspectives on AI, Robots, and Ethics. Cambridge: MIT Press, 2012.
Bostrom N. Superintelligence: Paths, Dangers, Strategies. Oxford: Oxford University Press, 2014.
Floridi L., Cowls J. A Unified Framework of Five Principles for AI in Society // Harvard Data Science Review. 2019.