KOGNITIV JARAYONLARNI RIVOJLANTIRISHDA QO’LLANILADIGAN PSIXOLOGIK TRENING VA USULLAR MOHIYATI
pdf (Русский)

Keywords

Diqqat, xotira, tafakkur, idrok, nutq, metakognitsiya, ijodiy fikrlash, tanqidiy fikrlash, psixologik metodlar, refleksiya.

Abstract

Ushbu maqolada kognitiv jarayonlarni rivojlantirishda qo‘llaniladigan psixologik trening va usullarning mohiyati, mazmuni hamda amaliy ahamiyati yoritilgan. Kognitiv jarayonlarning asosiy tarkibiy qismlari bo‘lgan diqqat, xotira, tafakkur, idrok, nutq va metakognitiv ko‘nikmalarni rivojlantirishga xizmat qiluvchi zamonaviy psixologik metodlar tahlil qilingan. Shuningdek, diqqat va xotirani rivojlantirish mashqlari, muammoli vaziyatlar, aqliy hujum, klaster, analogiya, refleksiya hamda metakognitiv strategiyalarning shaxsning intellektual faolligini oshirishdagi imkoniyatlari ko‘rib chiqilgan. Psixologik treninglarni tizimli va individual yondashuv asosida tashkil etish kognitiv faoliyat samaradorligini oshirish, mustaqil fikrlash va ijodiy yondashuvni shakllantirishning muhim vositasi sifatida baholangan.

pdf (Русский)

References

Gulyamova M.H., Orunbayeva U.S. O‘qish qobiliyatini rivojlantirishda metakognitiv o‘qish strategiyalarining o‘rni // The Lingua Spectrum. 2024. Vol. 2, No. 1. B. 120–121.

Eraliyeva D.O. Talabalar tanqidiy tafakkurini rivojlantirishda metakognitiv yondashuv // Universal xalqaro ilmiy jurnal. 2026. Vol. 3, No. 2.1. B. 40–43.

Sabirova N. Talabalarda metakognitiv refleksiya tushunchasining pedagogik-psixologik mazmuni va nazariy asoslari // Tamaddun Nuri jurnali. 2026. Vol. 7, No. 82. B. 81–83.

Anarbekova A. Improving the psychological factors and methods of teaching young people non-standard thinking // Mental Enlightenment Scientific-Methodological Journal. 2024. B. 62–69.

Nosirova R.K. Maktabgacha ta’limda metakognitiv ko‘nikmalarni shakllantiruvchi metodlarni qo‘llash orqali bolalarni maktabga tayyorlash // Xalq ta’limi. B. 69–72.

Rodas J.A., Asimakopoulou A.A., Greene C.M. Can we enhance working memory? Bias and effectiveness in cognitive training studies // Psychonomic Bulletin & Review. 2024. Vol. 31, No. 5. P. 1891–1914.

Checa-Romero M.C., Gimenez-Lozano J.M. Video games and metacognition in the classroom for the development of 21st century skills: a systematic review // Frontiers in Education. 2025. Vol. 9. P. 1–18.

Li G., Liu Y., Chen A. Meta-analysis of computerised working memory training: behavioural gains, training parameters, transfer mechanisms, and neural correlates // npj Digital Medicine. 2026. Vol. 9.