Abstract
Maqolada o‘zbek tilidagi umid, qo‘rquv va sog‘inch mavhum otlari vaqtga munosabat, kechinma egasi va nutqiy vazifa mezonlari asosida qiyoslanadi. Tadqiqot lug‘at izohlari va ulardagi qo‘llanish namunalari bilan cheklangan sifat tahliliga tayangan. Tahlil umidning kutilayotgan ijobiy natija bilan, qo‘rquvning xavf yoki tahdidni baholash bilan, sog‘inchning esa ayni vaziyatda yonida bo‘lmagan yaqin obyektga intilish bilan bog‘lanishini ko‘rsatadi. Vaqt belgisi mutlaq tasnif mezoni emas: qo‘rquv hozirgi vaziyatdan ham tug‘ilishi, sog‘inch esa kelajakdagi uchrashuv istagini ham faollashtirishi mumkin. Taklif etilgan besh o‘lchamli tavsif kichik tanlamadagi ma’no farqlarini izohlashga xizmat qiladi; chastota va umumtil miqyosidagi xulosalar uchun alohida korpus tadqiqoti zarur.
References
Hakimova M. O‘zbek tilida “holat” ma’noli abstrakt nomlar. Uzbekistan: Language and Culture, 2(2), 2022 (saytda 2023-yil 11-mayda e’lon qilingan). https://uzlc.tsuull.uz/index.php/uzlangcult/article/view/104
Hakimova M. O‘zbek tilida abstrakt so‘zlar sinonimiyasi. Modern Science and Research, 2024. https://doi.org/10.71337/inlibrary.uz.science-research.27872
Lenci A., Lebani G. E., Passaro L. C. The Emotions of Abstract Words: A Distributional Semantic Analysis. Topics in Cognitive Science, 10(3), 2018, 550–572. https://doi.org/10.1111/tops.12335
Neumair P. A., Gehrecke F. M., Hartmann S., Ziem A. A frame-semantic approach to conceptual metaphors in the domain of emotion. Language and Cognition, 17, e6, 2025. https://doi.org/10.1017/langcog.2024.37
Izoh.uz. “Umid” lug‘at maqolasi. https://izoh.uz/word/umid (murojaat: 28.09.2026).
Izoh.uz. “Sog‘inch” lug‘at maqolasi. https://izoh.uz/word/sog%E2%80%98inch (murojaat: 28.09.2026).