Ключевые слова
Аннотация
Mazkur tezisda tijorat banklarida ipoteka kreditlari samaradorligini oshirish, kredit portfeli sifatini yaxshilash hamda muammoli kreditlarning yuzaga kelishiga sabab bo‘luvchi omillar tahlil qilinadi. Ipoteka kreditlari aholining uy-joyga bo‘lgan ehtiyojini qondirish, qurilish sohasi va ko‘chmas mulk bozorini rivojlantirishda muhim moliyaviy vosita hisoblanadi. Shu bilan birga, ushbu kreditlar uzoq muddatga ajratilishi, katta miqdordagi moliyaviy mablag‘larni talab qilishi va qarz oluvchining daromadlariga bevosita bog‘liqligi sababli banklar uchun yuqori kredit riskini yuzaga keltiradi.
Tezisda qarz oluvchilarning to‘lov qobiliyatini to‘g‘ri baholamaslik, daromadlarning beqarorligi, foiz stavkalarining o‘zgarishi, uy-joy narxlarining oshishi, garov mulkining noto‘g‘ri baholanishi va kredit monitoringining yetarli darajada tashkil etilmasligi muammoli ipoteka kreditlarining asosiy sabablari sifatida ko‘rib chiqiladi. Shuningdek, kredit skoring tizimini takomillashtirish, qarz yukini hisoblash, garov mulkini mustaqil baholash, kredit oluvchilarni sug‘urtalash, erta ogohlantirish tizimlarini joriy etish va kreditlar ustidan doimiy monitoring olib borish yo‘nalishlari yoritiladi.
Библиографические ссылки
O‘zbekiston Respublikasi (2006) “Ipoteka to‘g‘risida”gi Qonun, O‘RQ-58-son, 4-oktabr. Toshkent: O‘zbekiston Respublikasi qonunchilik ma’lumotlari milliy bazasi.
O‘zbekiston Respublikasi (2019) “Banklar va bank faoliyati to‘g‘risida”gi Qonun, O‘RQ-580-son, 5-noyabr. Toshkent: O‘zbekiston Respublikasi qonunchilik ma’lumotlari milliy bazasi.
O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti (2019a) “Ipoteka krediti bozorini rivojlantirish va kengaytirishga oid qo‘shimcha chora-tadbirlar to‘g‘risida”gi Farmon, PF-5715-son, 13-may. Toshkent.
O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti (2019b) “Ipoteka krediti mexanizmlarini takomillashtirishga oid qo‘shimcha chora-tadbirlar to‘g‘risida”gi Farmon, PF-5886-son, 28-noyabr. Toshkent.
O‘zbekiston Respublikasi Markaziy banki (2026a) Uy-joy bozori umumiy tahlili: 2025-yil yakunlari. Toshkent: O‘zbekiston Respublikasi Markaziy banki.
O‘zbekiston Respublikasi Markaziy banki (2026b) Statistik byulleten: 2025-yil. Toshkent: O‘zbekiston Respublikasi Markaziy banki.
O‘zbekiston Respublikasi Markaziy banki (2026c) Tijorat banklarining muammoli kreditlari (NPL) to‘g‘risida 2026-yil 1-aprel holatiga ma’lumot. Toshkent: O‘zbekiston Respublikasi Markaziy banki.
Basel Committee on Banking Supervision (2017) Prudential Treatment of Problem Assets: Definitions of Non-performing Exposures and Forbearance. Basel: Bank for International Settlements.
Campbell, J.Y. (2013) ‘Mortgage market design’, Review of Finance, 17(1), pp. 1–33.
Canepa, A. and Khaled, F. (2018) ‘Housing, housing finance and credit risk’, International Journal of Financial Studies, 6(2), article 50.
Cerutti, E., Dagher, J. and Dell’Ariccia, G. (2017) ‘Housing finance and real-estate booms: A cross-country perspective’, Journal of Housing Economics, 38, pp. 1–13.
IFRS Foundation (2025) IFRS 9: Financial Instruments. London: IFRS Foundation.