NUTQIY DISFUNKSIYASI BO‘LGAN BOLALARDA KORTIZOL DARAJASI, MAYDA MOTORIKA VA SENSOR-MOTOR KORREKSIYANING FIZIOLOGIK SAMARADORLIGI
PDF

Ключевые слова

nutqiy disfunksiya, kortizol, stress indeksi, mayda motorika, sensor-motor integratsiya, EEG, alfa/teta nisbati, NDI, korreksiya.

Аннотация

Mazkur tezisda maktabgacha yoshdagi bolalarda nutqiy disfunksiyalar shakllanishida neyroendokrin zo‘riqish, kortizol konsentratsiyasi, mayda motorika va sensor-motor integratsiyaning o‘rni yoritilgan. Tadqiqot natijalari nutq buzilishlari og‘irlashgan sari kortizol darajasi va stress indeksi ortishini, alfa/teta nisbatining pasayishini hamda mayda motorika ko‘rsatkichlari bilan nutq funksiyalari o‘rtasida ishonchli bog‘liqlik mavjudligini ko‘rsatdi. Olti oylik sensor-motor korreksion mashg‘ulotlardan so‘ng alfa va beta ritmlari oshib, teta-faollik kamaydi, NDI ko‘rsatkichlari esa barcha nutq disfunksiyasi shakllarida ijobiy tomonga o‘zgardi.

PDF

Библиографические ссылки

Ikramova N.M. Bolalarda nutqiy disfunksiyalarning anatomo-fiziologik xususiyatlari hamda uni korreksiyalashning ayrim aspektlari. PhD dissertatsiyasi. – Namangan, 2026.

Kirschbaum C., Hellhammer D.H. Salivary cortisol in psychobiological research // Psychoneuroendocrinology. – 1989. – Vol. 14. – P. 150–169.

McEwen B.S. Protective and damaging effects of stress mediators // New England Journal of Medicine. – 1998. – Vol. 338. – P. 171–179.

Lupien S.J., McEwen B.S., Gunnar M.R., Heim C. Effects of stress throughout the lifespan on the brain, behaviour and cognition // Nature Reviews Neuroscience. – 2009. – Vol. 10. – P. 434–445.

Arnsten A.F.T. Stress signalling pathways that impair prefrontal cortex structure and function // Nature Reviews Neuroscience. – 2009. – Vol. 10. – P. 410–422.

Adolph K.E., Hoch J.E. Motor development and learning across childhood: implications for speech-motor ontogeny // Annual Review of Psychology. – 2019. – Vol. 70. – P. 99–121.

Антакова-Фомина Л.В. Стимуляция развития речи у детей раннего возраста путем тренировки движений пальцев рук. – Москва: Просвещение, 1974. – 154 с.

Кольцова М.М. Двигательная активность и развитие функций мозга ребенка. – Москва: Педагогика, 1973. – 144 с.

Белякова Л.И., Лопатина Л.В. Логопедия: формирование речи у дошкольников. – Москва: Владос, 2010. – 240 с.

Мастюкова Е.М., Ипполитова М.В. Нарушение речи у детей с церебральным параличом: книга для логопеда. – Москва: Просвещение, 2008. – 208 с.

Abdullayeva S.Q. Barmoq gimnastikasi usullari. – Toshkent: Yangi asr, 2022. – 130 b.

Fitriyaningsih A., Dewi Y.L.R., Adriani R.B. Meta-Analysis the Effect of Sensory Integration Therapy on Sensoric and Motoric Development in Children with Autism Spectrum Disorder // The Journal of Maternal and Child Health. – 2021. – Vol. 6, No. 1. – P. 50–60.

Karim M.A., El-Asas O.M., El-Gendy A.M. et al. Effectiveness of sensory integration program in motor skills in children with autism // Egyptian Journal of Medical Human Genetics. – 2015. – Vol. 16, No. 4. – P. 375–380.

Tahayori B., Saki F., Shafiee H. et al. Proprioceptive training in infancy: effects on motor coordination and postural control // Developmental Medicine & Child Neurology. – 2020. – Vol. 62, No. 11. – P. 1285–1293.

Anderson S. Fine Motor Skills and Early Childhood Development. – Oxford: Oxford University Press, 2018. – P. 35–38.