JADID MA’RIFATPARVARLARI G‘OYALARINING ZAMONAVIY TA’LIM-TARBIYA JARAYONIDAGI O‘RNI

Abstract

Ushbu maqolada jadid ma’rifatparvarlari g‘oyalarining zamonaviy ta’lim-tarbiya jarayonidagi o‘rni pedagogik va ijtimoiy-gumanitar yondashuv asosida tahlil qilinadi.

XX asr boshlarida Markaziy Osiyoda shakllangan jadidchilik harakati ta’limni jamiyat taraqqiyoti va madaniy yangilanishning asosiy omili sifatida talqin etgan islohotchi intellektual harakat sifatida namoyon bo‘lgan. Tadqiqotning asosiy maqsadi jadid pedagogik qarashlarining zamonaviy ta’lim konsepsiyalari bilan uyg‘unligini aniqlash, ularning yoshlar tarbiyasidagi ahamiyatini ochib berish hamda bugungi ta’lim tizimidagi aksini tahlil qilishdan iborat.

Maqolada tarixiy-pedagogik manbalar va zamonaviy ta’lim nazariyalarini tahlil qilishga asoslangan sifatli, analitik yondashuv qo‘llanildi. Tadqiqotda jadid g‘oyalarining shaxsga yo‘naltirilgan, konstruktivistik hamda kompetensiyaga asoslangan ta’lim modellariga mosligi alohida e’tiborga olindi. Natijalar shuni ko‘rsatadiki, jadid ma’rifatparvarlari tomonidan ilgari surilgan tanqidiy fikrlash, mantiqiy mushohada, o‘quv dasturlarini modernizatsiya qilish va yodlashga asoslangan ta’limni inkor etish g‘oyalari zamonaviy ta’lim paradigmalari bilan uzviy bog‘liqdir.