“O‘ZBEKISTONDA TIJORAT BANKLARINING CHAKANA BANK XIZMATLARIDA KIBERJINOYATCHILIK XAVFINI KAMAYTIRISH VA AXBOROT XAVFSIZLIGINI KUCHAYTIRISH YO‘LLARI”
PDF

Keywords

Tijorat banklari, chakana bank xizmatlari, kiberjinoyatchilik, axborot xavfsizligi, kiberxavfsizlik, raqamli bank xizmatlari, sun’iy intellekt, mashinaviy o‘rganish, katta ma’lumotlar, FinTech, RegTech, biometrik autentifikatsiya, ko‘p omilli autentifikatsiya, firibgarlikni aniqlash tizimlari, real vaqt rejimida monitoring, bulutli texnologiyalar, blockchain texnologiyasi, elektron to‘lovlar, mobil banking, kiberxavflarni boshqarish, bank risklari, operatsion risklarni boshqarish, O‘zbekiston bank tizimi

Abstract

Ushbu maqolada O‘zbekistonda tijorat banklarining chakana bank xizmatlarini ko‘rsatish jarayonida yuzaga kelayotgan kiberjinoyatchilik xavflari hamda axborot xavfsizligini ta’minlash masalalari nazariy va amaliy jihatdan tahlil qilinadi. Asosiy e’tibor banklarning chakana xizmatlarida uchrayotgan kiberxavflar, ularning kelib chiqish omillari hamda axborot xavfsizligini ta’minlashda qo‘llanilayotgan texnologik va tashkiliy mexanizmlarga qaratilgan. Shuningdek, O‘zbekiston bank tizimi sharoitida kiberjinoyatchilik xavfini kamaytirish va axborot xavfsizligini kuchaytirish bo‘yicha xalqaro tajribalar asosida takomillashtirish yo‘llari ishlab chiqilgan.

PDF

References

Nazariy va xalqaro adabiyotlar

O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining bank-moliya tizimini rivojlantirishga oid farmon va qarorlari.

O‘zbekiston Respublikasi Markaziy banki. Bank tizimida axborot xavfsizligini ta’minlash bo‘yicha me’yoriy hujjatlar. Toshkent, 2023.

O‘zbekiston Respublikasi Markaziy banki. To‘lov tizimlari va raqamli bank xizmatlari bo‘yicha yillik hisobot. Toshkent, 2022–2024.

Karimov I.A. Bank tizimini modernizatsiyalash va raqamli iqtisodiyot. Toshkent: Iqtisodiyot, 2021.

Abdullayev A., Rahimov B. Tijorat banklarida axborot xavfsizligini ta’minlash masalalari. Iqtisodiyot va innovatsion texnologiyalar, 2022, №4.

Gomber P., Koch J.-A., Siering M. Digital Finance and FinTech: current research and future research directions. Journal of Business Economics, 2017.

Basel Committee on Banking Supervision. Principles for operational resilience. BIS, 2021.

Bank for International Settlements (BIS). Cyber resilience in financial institutions. Basel, 2020.

OECD. Cybersecurity risk management in the financial sector. Paris, 2019.

Whitman M., Mattord H. Principles of Information Security. Cengage Learning, 2022.

National Institute of Standards and Technology (NIST). Cybersecurity Framework. 2020.

McKinsey & Company. Cybersecurity in Banking: The New Threat Landscape. 2021.

World Economic Forum. Global Cybersecurity Outlook. Geneva, 2023.

European Central Bank. Cyber resilience oversight expectations for financial market infrastructures. Frankfurt, 2022.

European Union. Payment Services Directive (PSD2). Brussels, 2018.

Kshetri N. Cybercrime and Cybersecurity in the Global Financial System. Springer, 2020.

Artificial Intelligence and Machine Learning in Financial Services. IEEE Access, 2021.

Accenture. Artificial Intelligence in Cybersecurity for Banking. 2022.

Deloitte. Managing cyber risk in retail banking. 2021.

Monetary Authority of Singapore (MAS). Cyber Hygiene Notice. Singapore, 2022.

Saytlar va onlayn manbalar:

O‘zbekiston Respublikasi Markaziy banki rasmiy sayti: https://www.cbu.uz

O‘zbekiston Respublikasi Moliya vazirligi: https://www.mf.uz

Bank for International Settlements (BIS) – Cybersecurity in Financial Institutions: https://www.bis.org

Organisation for Economic Co-operation and Development (OECD) – Cybersecurity in Financial Sector: https://www.oecd.org

World Economic Forum – Global Cybersecurity Outlook: https://www.weforum.org

European Central Bank – Cyber resilience oversight expectations: https://www.ecb.europa.eu

Monetary Authority of Singapore – Cyber Hygiene Notice: https://www.mas.gov.sg

National Institute of Standards and Technology (NIST) – Cybersecurity Framework: https://www.nist.gov/cyberframework

Accenture – Artificial Intelligence in Cybersecurity for Banking: https://www.accenture.com

Deloitte – Managing cyber risk in retail banking: https://www.deloitte.com