Abstract
Мақолада жамоат хавфсизлигини таъминлаш тизимида фуқароларнинг ўзини ўзи бошқариш органлари (маҳалла фуқаролар йиғини ва унинг тузилмалари)нинг тутган ўрни ҳамда ҳуқуқий мақоми комплекс таҳлил қилинади.
Тадқиқотда мазкур институтнинг конституциявий-ҳуқуқий асослари, ваколатлар доираси, давлат органлари (ички ишлар, Миллий гвардия, прокуратура, маҳаллий ҳокимият) билан ўзаро ҳамкорлик механизми ва жамоатчилик назорати функцияси очиб берилади. Шунингдек, профилактика йўналишида маҳалланинг иштирок шакллари, ахборот алмашинуви, ижтимоий риск-омиллар билан ишлаш, аҳоли билан коммуникация ва медиаторлик вазифаларининг ҳуқуқий табиати ёритилади. Амалиётда учрайдиган муаммолар — ваколатлар коллизияси, ресурс ва кадрлар салоҳияти, ҳисобдорлик ва шаффофлик, маълумотлар махфийлиги, ҳамкорликдаги стандартлар етишмаслиги — ҳуқуқий нуқтаи назардан баҳоланиб, институционал такомиллаштириш бўйича таклифлар илгари сурилади. Якунда маҳалла институтининг жамоат хавфсизлигидаги роли “ҳамкорлик–профилактика–ҳисобдорлик” модели асосида мустаҳкамланиши зарурлиги асосланади.
References
O'zbekiston Respublikasida jamoat xavfsizligini - MODERN EDUCATION AND DEVELOPMENT, дата последнего обращения: января 25, 2026, https://scientific-jl.com/mod/article/download/6671/6417/12853
Oʻzbekiston Respublikasi jamoat xavfsizligi konsepsiyasini tasdiqlash va uni amalga oshirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida - LEX.UZ, PF-27-сон 29.11.2021. дата последнего обращения: января 25, 2026, https://lex.uz/ru/docs/-5749291
O'zbekiston Respublikasi Konstitutsiyasi - Konstitutsiya haqida, дата последнего обращения: января 25, 2026, https://constitution.uz/uploads/constitution_oz.pdf
“Fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlari toʻgʻrisida”gi Oʻzbekiston Respublikasi Qonuniga oʻzgartish va qoʻshimchalar kiritish haqida O'RQ-350-сон 22.04.2013. - LEX.UZ, дата последнего обращения: января 25, 2026, https://lex.uz/docs/-2156899
Mahalla huquq-tartibot maskanida profilaktika inspektorining jamoat xavfsizligini ta'minlash - https://spaceknowladge.com, дата последнего обращения: января 25, 2026, https://spaceknowladge.com/index.php/JOISR/article/download/302/256/516
Jamoat xavfsizligini taʼminlash va jinoyatchilikka qarshi kurashish sohasida ichki ishlar organlari faoliyatini sifat jihatidan yangi bosqichga koʻtarish chora-tadbirlari toʻgʻrisida PF-6196-сон 26.03.2021. - LEX.UZ, дата последнего обращения: января 25, 2026, https://lex.uz/uz/docs/-5344118?ONDATE=16.01.2024%2000
Mahalla yettiligini kimlar tashkil etadi ? - Toshkent viloyati adliya boshqarmasi, дата последнего обращения: января 25, 2026, https://toshkent-vil.adliya.uz/uz/news/detail.php?ID=70617
Jamoat xavfsizligini taʼminlash va jinoyatchilikka qarshi kurashish sohasida ichki ishlar organlari faoliyatini sifat jihatidan yangi bosqichga koʻtarish chora-tadbirlari toʻgʻrisida - LEX.UZ, PF-6196. 26.03.2021. дата последнего обращения: января 25, 2026, https://lex.uz/doc-passport/-5344118
Oʻzbekiston Respublikasi jamoat xavfsizligi konsepsiyasini tasdiqlash va uni amalga oshirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida - LEX.UZ, PF-27-сон 29.11.2021. дата последнего обращения: января 25, 2026, https://lex.uz/en/docs/-5749291?ONDATE=25.10.2024
Oʻzbekiston Respublikasi jamoat xavfsizligi ..., дата последнего обращения: января PF-27-сон 29.11.2021. 25, 2026, https://lex.uz/en/docs/-5749291
Jamoatchilik fikri asosida shakllantiriladigan loyihalarni moliyalashtirish koʻlamini kengaytirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida - LEX.UZ, PQ-409-сон 25.10.2022. дата последнего обращения: января 25, 2026, https://www.lex.uz/uz/docs/-6251478?ONDATE=11.04.2023&action=compare
O'zbekiston Respublikasi Prezidenti tomonidan 25.10.2022 yilda “Jamoatchilik fikri asosida shakllantiriladigan loyihalarni moliyalashtirish ko'lamini kengaytirish chora-tadbirlari to'g'risida”gi PQ–409-son qarori qabul qilindi - Toshkent viloyati adliya boshqarmasi, дата последнего обращения: января 25, 2026, https://toshkent-vil.adliya.uz/uz/news/detail.php?ID=53190
Mahalla institutining jamiyatdagi rolini tubdan oshirish va uning aholi muammolarini hal etishda birinchi boʻgʻin sifatida ishlashini taʼminlashga qaratilgan chora-tadbirlar toʻgʻrisida - LEX.UZ, PF-209-сон 21.12.2023. дата последнего обращения: января 25, 2026, https://www.lex.uz/docs/-6705763
“Mahalla yettiligi” faoliyatini baholash meхanizmi takomillashtiriladi - Norma.uz, дата последнего обращения: января 25, 2026, https://www.norma.uz/oz/qonunchilikda_yangi/mahalla_ettiligi_faoliyatini_baholash_mehanizmi_takomillashtiriladi
“XAVFSIZ MAHALLA – FAROVON OILA”, дата последнего обращения: января 25, 2026, https://api.moiti.uz/media/book/%D0%9A%D0%BE%D0%BD%D1%84%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%BD%D1%86%D0%B8%D1%8F_11-noyabr_2022_r5SjNMn.pdf
Keyingi - LEX.UZ, дата последнего обращения: января 25, 2026, https://lex.uz/acts/-4034449?ONDATE=04.01.2024%2000
Ichki ishlar organlari faoliyatida yangi mexanizmlar joriy etiladi, дата последнего обращения: января 25, 2026, https://www.ejarima.uz/oz/news/ichki-ishlar-organlari-faoliyatida-yangi-mexanizmlar-joriy-etiladi
Mahallabay ishlashga masʼul boʻlgan ..., дата последнего обращения: января 25, 2026, 137-сон 15.03.2024. https://lex.uz/en/docs/-6840781