Abstract
Ushbu tezisda Xitoy tajribasi asosida global logistika zanjirlarining platformali integratsiyasi va raqamli ekotizimlarning rivojlanish xususiyatlari o‘rganiladi.
Raqamli iqtisodiyotning jadal rivojlanishi sharoitida logistika jarayonlarini yagona platformalar orqali muvofiqlashtirish, ma’lumotlar almashinuvini tezlashtirish va ta’minot zanjiri samaradorligini oshirish muhim ahamiyat kasb etmoqda. Tadqiqotda Xitoyning platformali logistika modelining institutsional va texnologik asoslari tahlil qilinib, Cainiao Network ochiq platforma modeli hamda JD Logistics vertikal integratsiyalashgan tizimi qiyosiy o‘rganiladi. Shuningdek, Smart Customs va e-WTP tizimlari, sun’iy intellekt, Big Data, IoT hamda robotlashtirilgan ombor texnologiyalarining logistika jarayonlariga ta’siri yoritiladi.
Tadqiqot natijalari platformali integratsiya, davlat va xususiy sektor hamkorligi hamda raqamli texnologiyalarning o‘zaro uyg‘unlashuvi logistika zanjirlarining samaradorligi, ishonchliligi va moslashuvchanligini oshirishda muhim ahamiyatga ega ekanligini ko‘rsatadi.
References
Eisenmann, T., Parker, G., & Van Alstyne, M. W. (2006). Strategies for two-sided markets. Harvard Business Review https://www.kth.se/social/files/546b8e7ef2765474dd3f23fe/4.Eisenmann+et+al+(2006).pdf?utm_
North, D. C. (1990). Institutions, institutional change and economic performance. Cambridge University Press. https://www.researchgate.net/publication/228179880_Institutions_Institutional_Change_and_Economic_Performance?utm
Lambert, D. M., & Cooper, M. C. (2000). Issues in supply chain management. Industrial Marketing Managemen https://www.researchgate.net/publication/222530188_On_the_generation_and_maintenance_of_waves_and_turbulence_in_simulations_of_free-surface_turbule
Wang, K., Zhang, Y., & Feng, Y. (2021). Big data analytics and predictive logistics in smart supply chains: Case study of Cainiao Network. International Journal of Production Research. https://www.researchgate.net/publication/299443927_Big_data_analytics_in_logistics_and_supply_chain_management_Certain_Investigations_for_rese
North, D. C. (1990). Institutions, institutional change and economic performance. Cambridge University Press. https://www.researchgate.net/publication/228179880_Institutions_Institutional_Change_and_Economic_Performanc
State Council of the People’s Republic of China. (2015) https://www.google.com/search?q=https://www.gov.cn/zhengce/content/2015-07/04/content_10002.htm
National Development and Reform Commission, & Ministry of Transport of the People’s Republic of China. (2016) https://www.ndrc.gov.cn/zhengce/zhengcegongbao/201611/t20161114_1189196.html
Ministry of Commerce, National Development and Reform Commission, & Ministry of Industry and Information Technology of the People’s Republic of China. (2018). https://www.gov.cn/zhengce/zhengcegongbao/2018/25/content_5319412.htm
State Council of the People’s Republic of China. (2022). https://www.gov.cn/zhengce/content/2022-01/12/content_5667817.htm
Lambert, D. M., & Cooper, M. C. (2000). Issues in supply chain management. Industrial Marketing Management, https://www.researchgate.net/profile/Martha-Cooper-2/publication/222530188_Issues_in_Supply_Chain_Management/links/5e6bca23299bf1f2fbc5d5fc/Issues-in-Supply-Chain-Management.pdf
Cainiao Smart Logistics Network Limited. (2023). Application proof of Cainiao Smart Logistics Network Limited: Global offering prospectus https://www.stattimes.com/pdf_upload/cianio272-55784.pdf
State Post Bureau of the People’s Republic of China. (2025). Statistical bulletin of the postal industry in 2024. Government of the People’s Republic of China. https://www.stats.gov.cn/english/PressRelease/202602/t20260228_1962661.html
Alibaba Group Holding Limited. (2024, March 26). Alibaba Group announces withdrawal of Cainiao initial public offering and offer to acquire remaining shares. https://www.alibabagroup.com/en-US/document-1709401084725821440
Li, X., & Wang, Y. (2022). Vertical integration versus open platform: A comparative case study of JD Logistics and Cainiao Network. Journal of Business Logistics, https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0360835226004286
Alibaba Group Holding Limited. (2024). Fiscal year 2024 annual report. https://static.alibabagroup.com/reports/fy2024/ar/ebook/EN/index.html
Cainiao Smart Logistics Network Limited. (2023). Application proof of Cainiao Smart Logistics Network Limited Global Offering Prospectus. The Stock Exchange of Hong Kong Limited. https://www.stattimes.com/pdf_upload/cianio272-55784.pdf
Shen, Z.-J. M., Wang, X., Xu, X., & Zhang, Y. (2021). JD.com: Operations research algorithms drive intelligent warehouse robots to work. INFORMS Journal on Applied Analytics https://www.researchgate.net/publication/358319689_JDcom_Operations_Research_Algorithms_Drive_Intelligent_Warehouse_Robots_to_Work
Li, J., Wang, X., & Zhou, Y. (2022). Warehouse management and robotic dispatching automation: Data-driven optimization at JD Logistics. Operations Research, https://www.researchgate.net/publication/358319689_JDcom_Operations_Research_Algorithms_Drive_Intelligent_Warehouse_Robots_to_Work
General Administration of Customs of the People’s Republic of China (GACC). (2024). Official report on the comprehensive construction of "Smart Customs" and institutional digital transformation. Government of the People’s Republic of China. https://www.cceeccic.org/1768353690.html
General Administration of Customs of the People’s Republic of China (GACC). (2025). Government of the People’s Republic of China. https://www.wcoomd.org/en/media/newsroom/2025/january/smart-customs-project-releases-a-case-study-on-the-adoption-of-ai-and-ml-in-china-customs.aspx?p=1