ABDULGAZI BAHODIRXON “SHAJARAYI TAROKIMA” ASARI: TARIXIY, MADANIY VA LINGVISTIK TAHLILI
pdf

Keywords

Shajarayi Tarokima, Abdulgazi Bahodirxon, O’g’uzxon, turkmanlаr genealogiyasi, XVII asr, Xiva xonligi, tarixiy manbalar, etno-genesis, turk tarixshunosligi.

Abstract

«Shajarayi Tarokima» (Turkmanlаr Shajarasi) –   XVII asrning eng muhim tarixiy manbalari bo'lib, Xiva xonligi xoni Abdulgazi Araб Muhammad Bahodirxon tomonidan 1660-1661-yillarda tuzilgan. Ushbu asari turk , o'zbek va turkmаn xalqlarining etno-genealogiyasi, tarixiy rivojlanishi va siyosiy kurashlarini chuqur tahlil qiladi. Maqola "Shajarayi Tarokima"ning murakkab o'rni, qaynaklari, O’g’uzxon legendasining ifodasi, shuningdek uning XVII asr markaziy Asiya tarixiga qo'shgan hissasini tadqiq qiladi. Abdulgazi Bahodirxon qadim manbalar, Roshididdin va Sharofiddin Ali Yazdiy kabi tarixchilarning asarlaridan foydalangan holda, o'zbek tilida to'liq va tushunarli tarixiy asarni yaratdi. Bu maqola "Shajarayi Tarokima"ning tarixiy qiymati, mavzuiy boyligini, lingvistik jihatlari va turk-o'zbek tarixshunosligi uchun ahamiyatini ko'rsatadi.

pdf

References

Abdulg‘azi Bahodirхon. (1989). “Shajarayi Tarokima” – nusxasi va tafsiri Yo‘ldosh Yo‘ldoshev, Toshkent: Fan.

Kononov, A. N. “Shajarayi Tarokima” – arab yozuvidagi nashr, Moskva-Leningrad: Sovetskaya Nauka 1958

Dostanova, S. M. “Abdulgazi Bahodirхon va uning ijodiy merosi” – Toshkent: Fan va texnologiya. 2010

Norkulova Sh.T. O‘zbek adabiyoti tarixida Sulaymon Boqirg‘oniyning o‘rni // Modern Science and Research xalqaro ilmiy jurnali. – 2024. – 8-dekabr. – B. 164–167. DOI: 10.5281/zenodo.14307004.

Norkulova Sh.T. Navoiy lirik merosining o‘rganilishi tarixi // TISU ilmiy tadqiqotlari xabarnomasi ilmiy-uslubiy jurnali. – 2024. – №3. – B. 78–84.

Norkulova Sh.T. Bugungi kunning jarangdor ovozi // Abdunazar Poyonovning 70 yillik yubileyi doirasida “Abdunazar Poyonovning baxshichilik san’atida tutgan o‘rni” mavzusidagi Respublika ilmiy-amaliy konferensiyasi ilmiy maqolalar to‘plami. – Toshkent: Qamar Media, 2024. – B. 120–129.

Norkulova Sh.T. Islomgacha bo‘lgan turkiy adabiyot // Modern Science and Research xalqaro ilmiy jurnali. – 2025. – 25-may. – B. 669–671. DOI: 10.5281/zenodo.15390515.