ҲУҚУҚНИ ҚЎЛЛАШ АМАЛИЁТИ ВА ПРОФИЛАКТИКА САМАРАДОРЛИГИ: СУД-ПРОБАЦИЯ ФАОЛИЯТИ ТАҲЛИЛИ ВА РАҚАМЛИ БАҲОЛАШ МУАММОЛАРИ
PDF

Keywords

суд–пробация ҳамкорлиги; киберделикт; рақамли жиноятлар; E-probatsiya; риск баҳолаш; RNR модели; ресоциализация; интернетдан фойдаланишни чеклаш; электрон мониторинг; рецидив; “blind spot”; data-driven policing.

Abstract

Мазкур параграфда Ўзбекистонда суд–пробация тизимида жиноятчиликнинг “рақамлилашуви” шароитида профилактика самарадорлигини таъминлаш масалалари илмий-амалий жиҳатдан таҳлил қилинади. Ахборот технологияларидан фойдаланиб содир этиладиган жиноятлар (киберфирибгарлик, онлайн талон-торож қилиш ва ҳ.к.) ортиб бораётгани фонида озодликни чеклаш жазосини ижро этишда анъанавий офлайн назорат индикаторларига суяниш “кўринмас рақамли девиация”ни барвақт аниқлаш имкониятини чеклаётгани асосланади. Суд амалиётида интернетдан фойдаланишни чеклаш чорасининг (ЖК 45-модда) қўлланилмаслиги ҳамда “E-probatsiya” риск баҳолаши реал киберхатарлар билан мос келмаслигига доир кейс орқали тизимли узилишлар очиб берилади. Хулосада назорат предметини офлайндан онлайн риск профилига кенгайтириш, чекловларни индивидуаллаштириш ва рақамли мониторинг механизмларини ҳуқуқий жиҳатдан мустаҳкамлаш йўналишлари таклиф этилади.

PDF